Xử lý nước thải thành kho báu tỷ đô cho ngành nông nghiệp

Nước thải đô thị có thể trở thành tài nguyên tỷ đô tại Việt Nam, đóng góp tích cực vào chuỗi cung ứng thực phẩm bền vững cho nền kinh tế xanh mới.

Tài nguyên nước thải trong bối cảnh biến đổi khí hậu khắc nghiệt

Hội thảo InnovaConnect ngày 05/6 vừa qua. Thị trường xử lý nước thải toàn cầu được dự báo sẽ tăng trưởng mạnh mẽ, từ mức 372 tỷ USD năm 2025 lên hơn 713 tỷ USD vào thập kỷ tới. Đối với Việt Nam, tình trạng ngập úng và ô nhiễm nước tại các đô thị đang đặt ra yêu cầu cấp bách về việc nâng cấp hạ tầng xử lý. Tuy nhiên, thay vì chỉ tập trung vào việc thoát nước, các chuyên gia đang đề xuất một hướng đi mới: biến nước thải thành nguồn tài nguyên phục vụ nông nghiệp.

Giáo sư Simon R. Bush từ Hà Lan cảnh báo rằng lượng mưa biến động đang phá vỡ sự ổn định nguồn nước tại Việt Nam. Ông cho rằng các đô thị cần thay đổi tư duy, xem nước thải là đầu vào cho một chu kỳ tuần hoàn mới thay vì là đồ bỏ đi. Hội thảo InnovaConnect vừa qua đã trở thành cầu nối quan trọng giữa các nhà khoa học và chính sách để học hỏi kinh nghiệm quốc tế và áp dụng vào điều kiện hạ tầng thực tế trong nước.

Việc khai thác “kho báu” này đòi hỏi những chính sách khuyến khích liên ngành và tầm nhìn dài hạn thay vì chỉ giải quyết các vấn đề ngắn hạn. Việt Nam được đánh giá là quốc gia đi đầu trong việc ứng phó với thách thức khí hậu, nhưng vẫn cần cải thiện quy hoạch tài nguyên nước. Khi được quản lý tổng thể, nước thải sau xử lý có thể phục vụ nhiều mục đích khác nhau, giúp tối đa hóa giá trị kinh tế và giảm bớt áp lực cho môi trường đô thị.

Xây dựng hạ tầng và kiểm soát rủi ro cho thực phẩm sạch

Một trong những lợi ích lớn nhất của nước thải tái sử dụng là cung cấp dưỡng chất tự nhiên như nitơ và phốt pho cho cây trồng. Theo Giáo sư Adriaan Mels, việc tận dụng nguồn nước này giúp nông dân chủ động hơn trong việc cân đối lượng phân bón bổ sung. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng cần phải có hệ thống vận chuyển và lưu trữ phù hợp để điều phối nguồn cung nước thải phát sinh liên tục mỗi ngày cho nhu cầu nông nghiệp vốn có tính thời vụ.

Tại Việt Nam, các nhà khoa học đang tập trung vào mô hình đất ngập nước kiến tạo, kết hợp nền tảng sinh thái sẵn có với kỹ thuật tiên tiến. Hệ thống này sử dụng sức mạnh của vi sinh vật và thực vật để lọc sạch các tạp chất gây hại. Đây được xem là giải pháp tối ưu giúp phân phối tài nguyên nước một cách linh hoạt, đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của cả hoạt động nông nghiệp lẫn sản xuất công nghiệp và đô thị.

Mặc dù vậy, bài toán an toàn sức khỏe vẫn là thách thức lớn nhất khi triển khai thực tế. Tiến sĩ Nguyễn Đăng Khoa nhấn mạnh việc kiểm soát chặt chẽ các mầm bệnh và chất ô nhiễm tích tụ như kim loại nặng để bảo vệ người tiêu dùng. Công tác quan trắc định kỳ và đánh giá chất lượng bùn, đất, cây trồng là yếu tố then chốt để mô hình tái sử dụng nước thải có thể vận hành ổn định và bền vững trong dài hạn.

Theo: CafeF