Giới quan sát nhận định tuyên bố ngừng bắn giữa Iran và Israel ngày 09/6 là một bước lùi cần thiết để ngăn chặn cuộc chiến tranh toàn diện tại khu vực.
- Iran-Mỹ: Ông Trump kỳ vọng đạt thỏa thuận hòa bình trong hai tuần
- Israel không kích Iran nhằm trả đũa các vụ tấn công tên lửa trước đó
- Căng thẳng Trung Đông: Mỹ bắn tàu dầu, Iran tuyên bố lập vành đai an ninh mới
Các nhà phân tích đánh giá về đợt tập kích qua lại
Một số nhà quan sát cho rằng cuộc đối đầu trực tiếp vào ngày 07/6 vừa qua là minh chứng cho sự rạn nứt sâu sắc trong quan hệ giữa Tehran và Tel Aviv. Việc Iran phóng tên lửa và Israel đáp trả bằng cách phá hủy các cơ sở sản xuất tên lửa đã đẩy khu vực đến giới hạn của sự chịu đựng. Theo giới phân tích, dù không có thiệt hại về người, nhưng mức độ chính xác và mục tiêu của các cuộc tấn công cho thấy năng lực quân sự đáng kể của cả hai phía.
Trong ngày 08/6, thị trường dầu mỏ đã phản ứng nhạy bén với các diễn biến quân sự khi giá dầu tăng vọt rồi lại giảm xuống ngay sau khi Iran thông báo kết thúc đợt tấn công. Giới chuyên gia kinh tế cho rằng sự ổn định của thị trường năng lượng phụ thuộc rất lớn vào các tuyên bố chính trị từ các nhà lãnh đạo Trung Đông. Việc Thủ tướng Netanyahu tuyên bố kiểm soát được hỏa lực đã giúp xoa dịu tâm lý lo ngại về một cuộc khủng hoảng nguồn cung toàn cầu có thể xảy ra.
Tuy nhiên, giới phân tích cũng lưu ý rằng đây mới chỉ là một sự tạm dừng mang tính kỹ thuật hơn là một thỏa thuận hòa bình bền vững. Các cuộc tập kích vào nhà máy hóa dầu tại Iran hay nhà máy ở Haifa của Israel cho thấy các cơ sở kinh tế chiến lược đã trở thành mục tiêu trong cuộc chơi địa chính trị này. Sự can thiệp của Washington được coi là yếu tố quyết định để các bên chấp nhận ngồi lại và chấm dứt các hành động thù địch trực tiếp vào ngày 09/6.
Rào cản đối với một thỏa thuận hòa bình dài hạn
Theo một số nhà quan sát, lời cảnh báo của Iran về việc Israel phải dừng tấn công Lebanon là một nút thắt khó gỡ trong các cuộc đàm phán. Tehran vẫn coi Lebanon là một mặt trận quan trọng và bất kỳ hành động quân sự nào của Israel tại đây cũng có thể kích hoạt lại chuỗi phản ứng dây chuyền. Điều này tạo ra một trạng thái “hòa bình vũ trang”, nơi mà các bên luôn sẵn sàng cho một cuộc đụng độ mới nếu các điều kiện không được thỏa mãn.
Phía Israel cũng không cho thấy dấu hiệu suy giảm quyết tâm quân sự khi Thủ tướng Netanyahu tuyên bố sẽ đáp trả bằng toàn bộ sức mạnh nếu Iran sai lầm. Các chuyên gia chính trị nhận định rằng lập trường của Israel là nhằm duy trì khả năng răn đe sau khi hệ thống phòng không Vòm Sắt đã phải hoạt động liên tục vào ngày 08/6. Sự đối đầu về ngôn từ giữa hai nhà lãnh đạo phản ánh một thực tế là niềm tin giữa các bên hiện đang ở mức rất thấp.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tin rằng “các cuộc đàm phán cuối cùng” sẽ là lối thoát duy nhất cho cuộc xung đột kéo dài này. Ông cảnh báo sự phớt lờ các nỗ lực ngoại giao có thể dẫn đến những hậu quả khôn lường cho sự ổn định của toàn thế giới. Dù tuyên bố ngừng bắn đã có hiệu lực từ ngày 09/6, nhưng giới phân tích vẫn hoài nghi về khả năng duy trì sự ổn định này nếu không có những cam kết cụ thể và mạnh mẽ hơn từ cộng đồng quốc tế.
Theo: Báo Thanh Niên
