Việt Nam tăng lương hưu 8% giữa bối cảnh chênh lệch mức hưởng

Từ ngày 1/7, hơn 3,5 triệu người sẽ được điều chỉnh lương hưu, tuy nhiên số liệu cho thấy đa số người già vẫn nhận mức hưởng dưới 10 triệu đồng.

Lương hưu và thực tế mức chi trả cho người lao động

Dữ liệu mới nhất từ cơ quan chức năng cho thấy Việt Nam hiện có khoảng 3,5 triệu người đang nhận chế độ hưu trí và trợ cấp hằng tháng. Mặc dù có những trường hợp nhận mức hưởng rất cao, nhưng số người nhận trên 20 triệu đồng mỗi tháng chỉ chiếm hơn 11.500 người trong tổng số. Nhóm có thu nhập khá từ 10 triệu đến 20 triệu đồng hiện đạt gần 418.500 người, cho thấy một khoảng cách thu nhập đáng kể trong cộng đồng người nghỉ hưu.

Thực tế đáng chú ý là có tới 80% người hưởng lương hưu trên cả nước đang nhận mức thu nhập dao động từ 3 triệu đến dưới 10 triệu đồng mỗi tháng. Con số này tương đương với khoảng 2,4 triệu người, trong đó nhóm đông nhất là 1,35 triệu người chỉ nhận mức từ 3 đến 6 triệu đồng. Mức hưởng này đặt ra nhiều thách thức cho việc đảm bảo mức sống cơ bản khi chi phí y tế và sinh hoạt ngày càng tăng.

Sự khác biệt về mức hưởng còn tùy thuộc vào việc nguồn chi trả đến từ đâu trong hệ thống an sinh. Nhóm được chi trả từ ngân sách nhà nước nhận bình quân 5,7 triệu đồng, trong khi những người đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và nhận lương từ quỹ này có mức hưởng trung bình 6,7 triệu đồng. Những con số này phản ánh kết quả của quá trình đóng góp lâu dài và các quy định tính toán mức hưởng theo luật định.

Chi tiết đợt tăng lương và áp lực lên ngân sách

Kể từ đầu tháng 7 năm 2026, mức lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội sẽ đồng loạt tăng 8% theo tinh thần của Nghị định 162/2026/NĐ-CP. Đây là một phần trong lộ trình cải thiện thu nhập cho người về hưu, đánh dấu lần thứ 25 Việt Nam thực hiện điều chỉnh chính sách này trong vòng hơn 30 năm qua. Mục tiêu cốt lõi là đảm bảo giá trị thực tế của đồng lương hưu không bị xói mòn bởi lạm phát.

Việc điều chỉnh này đòi hỏi một nguồn lực tài chính lớn, ước tính làm tăng kinh phí chi trả thêm hơn 10.700 tỉ đồng so với năm ngoái. Gánh nặng tài chính chủ yếu nằm ở Quỹ Bảo hiểm xã hội với khoảng 8.760 tỉ đồng, trong khi ngân sách trung ương đóng góp hơn 2.000 tỉ đồng. Bên cạnh việc tăng tỉ lệ phần trăm chung, các nhóm nghỉ hưu trước năm 1995 với mức hưởng thấp cũng sẽ nhận được sự hỗ trợ bổ sung để cải thiện đời sống.

Lịch chi trả lương mới đã được xác định cụ thể để tránh tình trạng chậm trễ tại các vùng miền. Nhóm 21 tỉnh thành, bao gồm TP.HCM và các tỉnh phía Nam, sẽ thực hiện phát lương ngay từ ngày đầu tháng. Các địa phương lớn khác như Hà Nội, Đồng Nai và Hải Phòng nằm trong nhóm 13 tỉnh thành bắt đầu chi trả từ ngày làm việc thứ hai của tháng 7, hoàn thành đợt tăng lương quy mô lớn này trên toàn quốc.

Trần Yên (tổng hợp)