Chính quyền Iran lần đầu công bố việc ký kết thỏa thuận với Mỹ bằng hình thức điện tử, mở đường cho việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và phong tỏa.
- Nghệ An: Phạt gần 10 triệu đồng tài xế quay đầu xe né chốt do hết hạn đăng kiểm
- Chăn nuôi lợn nhà cao tầng: Hà Nội nghiên cứu mô hình tổ hợp tại ba xã
- Thói quen buổi sáng hỗ trợ kéo dài tuổi thọ và cải thiện sức khỏe
Thỏa thuận Mỹ – Iran và các cam kết tức thì
Theo xác nhận từ Tehran, bản ghi nhớ hiểu biết (MOU) đã được ký kết chính thức bởi tổng thống của cả Mỹ và Iran thông qua hình thức kỹ thuật số. Việc ký kết ở cấp độ cao nhất này nhằm mục đích gia tăng trách nhiệm của các bên, làm cho cái giá của việc vi phạm thỏa thuận trở nên nặng nề hơn,. Phía Iran cho biết sẽ không có bất kỳ lễ ký kết trực tiếp nào được tổ chức tại Thụy Sĩ như các đồn đoán trước đó, vì văn bản đã chính thức có hiệu lực ngay sau khi hai bên hoàn tất chữ ký điện tử.
Nội dung thỏa thuận vào hôm 14/6 và việc công bố vào hôm 17/6 quy định việc chấm dứt ngay lập tức mọi hoạt động quân sự và các cuộc xung đột trực diện, bao gồm cả sự hiện diện quân sự tại mặt trận Lebanon. Đi kèm với đó là việc Mỹ phải dỡ bỏ hoàn toàn lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran, tạo điều kiện cho các hoạt động vận tải thương mại quay trở lại bình thường. Thực tế cho thấy, ngay sau khi thỏa thuận có hiệu lực, các tàu thuyền của Iran đã có thể ra vào các cảng biển một cách an toàn mà không gặp phải bất kỳ sự cản trở nào từ phía lực lượng quốc tế.
Tiến trình ngoại giao này được thúc đẩy mạnh mẽ thông qua vai trò cầu nối của Pakistan và các đối tác khu vực sau nhiều tháng đàm phán kín. Mặc dù văn bản được ký từ giữa tháng 6, nhưng việc công bố chính thức cần có thời gian để thực hiện các thủ tục phối hợp giữa các bên trung gian hòa giải. Iran tuyên bố rằng họ đã đạt được một thỏa thuận phục vụ tốt nhất cho lợi ích quốc gia, đồng thời khẳng định các nội dung cốt lõi của bản ghi nhớ đã được minh bạch hóa trước dư luận.
Những rào cản còn tồn tại phía trước
Dù xung đột quân sự đã tạm dừng, Iran cảnh báo rằng việc thực thi đầy đủ các điều khoản quốc tế luôn là thử thách lớn, đặc biệt là với các bên từng có lịch sử không cam kết,. Một lộ trình 60 ngày xác minh và thương lượng bổ sung đã được thiết lập để giải quyết các hồ sơ tồn đọng như dỡ bỏ trừng phạt kinh tế và chương trình hạt nhân,. Tehran nhấn mạnh sẽ giám sát chặt chẽ mọi động thái của Mỹ để đảm bảo đối phương không đi chệch khỏi các nghĩa vụ đã được xác lập trong bản ghi nhớ.
Trong khuôn khổ các cuộc đàm phán sắp tới, Iran khẳng định lập trường cứng rắn rằng năng lực tên lửa quốc gia là vấn đề không thể thảo luận,. Họ cho rằng hệ thống phòng thủ tên lửa là để bảo vệ chủ quyền và không bao giờ là đối tượng để mặc cả trong bất kỳ tiến trình ngoại giao nào. Bên cạnh đó, Iran cũng bày tỏ sự quan tâm đặc biệt đến tình hình Lebanon, coi việc duy trì hòa bình tại đây là ưu tiên hàng đầu và đã được cụ thể hóa bằng các điều khoản riêng biệt trong thỏa thuận.
Về kinh tế hàng hải, Iran đang hoàn thiện cơ chế quản lý eo biển Hormuz với sự phối hợp chặt chẽ từ phía Oman. Cơ chế mới này bao gồm việc thu phí dịch vụ đối với các tàu thuyền qua lại, dựa trên quyền hạn của Iran đối với tuyến đường biển huyết mạch này. Tehran cam kết sẽ đảm bảo sự an toàn cho hoạt động quá cảnh thương mại quốc tế, đồng thời khẳng định chủ quyền phối hợp giữa hai quốc gia ven biển duy nhất là Iran và Oman trong việc điều hành eo biển.
Hồng Sơn (tổng hợp)
