Washington – Tiến trình đàm phán trực tiếp giữa hai quốc gia tại Thụy Sĩ bị gián đoạn do những yêu cầu mới liên quan đến lực lượng Hezbollah. Nhà Trắng khẳng định các vấn đề hậu cần và điều kiện tiên quyết từ phía Tehran cần được xử lý triệt để.
- Lãnh tụ tối cao Iran lên tiếng sau thỏa thuận với Mỹ
- Iran ca ngợi bản ghi nhớ mười bốn điểm cam kết quỹ 300 tỷ US
- Mỹ – Iran ký bản ghi nhớ nhằm ngăn chặn khủng hoảng kinh tế
Những rào cản khiến cuộc gặp giữa phái đoàn Mỹ và Iran bị hủy bỏ
Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ vừa thông báo hủy bỏ cuộc đàm phán quan trọng giữa Mỹ và Iran vốn dự kiến diễn ra ngày 19/6. Quyết định này được đưa ra ngay sau khi Nhà Trắng xác nhận Phó Tổng thống Mỹ JD Vance sẽ không bay tới Thụy Sĩ để ký bản ghi nhớ hòa bình. Các nguồn tin ngoại giao cho hay lý do chính yếu đến từ việc Iran yêu cầu Israel phải chấm dứt các hoạt động quân sự tại Li Băng. Đây là yêu cầu mà Tehran kiên trì theo đuổi nhằm bảo vệ lực lượng Hezbollah do họ hậu thuẫn trong khu vực. Sự leo thang xung đột tại Li Băng trong thời gian qua đã khiến không khí đàm phán trở nên căng thẳng hơn mức cần thiết.
Dù bản ghi nhớ 14 điểm đã nêu rõ lệnh ngừng bắn sẽ mở rộng sang cả lãnh thổ Li Băng, nhưng các bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung về cách thức thực hiện. Phía Mỹ cho biết các vấn đề hậu cần cho giai đoạn đàm phán tiếp theo cũng là một trở ngại chưa thể vượt qua ngay lập tức. Mặc dù vậy, cả hai bên đã chính thức ký kết bản ghi nhớ theo hình thức trực tuyến vào ngày 17/6. Văn bản này có hiệu lực ngay lập tức, đóng vai trò là khung pháp lý cơ bản cho các bước đi tiếp theo. Pakistan đã đóng vai trò trung gian quan trọng trong suốt nhiều tháng qua để thúc đẩy bản ghi nhớ này được hoàn thiện vào ngày 14/6.
Vị thế đàm phán của Washington dựa trên sự suy yếu quân sự của đối phương
Trong các phát ngôn gần đây trên Truth Social, Tổng thống Donald Trump nhận xét rằng Iran hiện đang ở thế tuyệt vọng. Ông cho hay cuộc chiến đã tàn phá gần như toàn bộ hệ thống phòng không, hải quân và lực lượng không quân của quốc gia này. Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định phía đối diện đang hoàn toàn kiệt quệ và rất cần một lối thoát để phục hồi. Ông nhấn mạnh rằng Washington không gặp mặt vì sự tuyệt vọng mà chính phía Tehran mới là bên đang chịu áp lực. Khoảng thời gian 60 ngày tới sẽ là thử thách để xem liệu các bên có thể đạt được một thỏa thuận cuối cùng và toàn diện hay không.
Về vấn đề tài chính, ông Donald Trump tiếp tục bác bỏ các thông tin cho rằng Mỹ sẽ trả tiền cho Iran. Ông khẳng định mạnh mẽ rằng đối phương sẽ không nhận được đồng nào và gọi gói hỗ trợ 300 tỷ USD (khoảng 7,65 triệu tỷ đồng) là hoàn toàn sai sự thật. Nhà lãnh đạo Mỹ tin rằng những lệnh trừng phạt và áp lực quân sự đã phát huy tác dụng tối đa trong việc đưa Iran trở lại bàn đàm phán. Thay vì nhượng bộ, ông tuyên bố sẽ để mọi việc diễn ra theo đúng lộ trình đã được quy định trong bản ghi nhớ. Hiện tại, giới chức Mỹ đang đánh giá lại tình hình thực địa trước khi quyết định thời điểm nối lại các cuộc đối thoại trực tiếp tại Thụy Sĩ.
Đỗ Vân (tổng hợp)
