Tiến triển mới trong quan hệ Mỹ và Iran tại Thụy Sĩ

Mỹ và Iran vừa đạt được những đồng thuận quan trọng tại Thụy Sĩ nhằm thiết lập cơ chế giảm xung đột và đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz.

Đàm phán Mỹ – Iran đạt được bước tiến về an ninh

Sau các phiên thảo luận kín tại Thụy Sĩ, phái đoàn Mỹ và Iran đã đồng ý thiết lập các kênh liên lạc mới nhằm ngăn chặn sự cố tại eo biển Hormuz và hạ nhiệt chiến sự ở Li Băng,. Cuộc gặp giữa Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf được đánh giá là mang tính xây dựng cao,. Hai nước trung gian là Pakistan và Qatar xác nhận các bên đã thống nhất được một lộ trình kéo dài 60 ngày để hướng tới thỏa thuận cuối cùng.

Để đảm bảo tiến độ, một Ủy ban Cấp cao đã được thành lập để giám sát các cuộc đàm phán về chính trị và kỹ thuật. Các chuyên gia của hai nước sẽ tập trung thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran, các lệnh trừng phạt kinh tế và cơ chế giải quyết tranh chấp trong thời gian tới. Trong khi phái đoàn cấp cao Iran đã rời Thụy Sĩ, nhóm kỹ thuật do Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi dẫn đầu vẫn ở lại để tiếp tục các chi tiết chuyên môn tại Burgenstock.

Thông tin từ các bên trung gian cho thấy các bên đã xây dựng được cơ sở để triển khai ngay lập tức các cuộc thảo luận về dỡ bỏ phong tỏa và giải ngân tài sản,. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đánh giá cao vai trò của Qatar và Pakistan trong việc thúc đẩy tiến trình chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng việc thực thi hiệu quả cơ chế giảm xung đột tại Li Băng sẽ là bằng chứng rõ nhất cho sự thành công của vòng đàm phán này.

Tác động chiến lược đối với khu vực và giá dầu

Sự thay đổi trong quan hệ Mỹ – Iran đang tạo ra những tác động dây chuyền đến các đồng minh trong khu vực, đặc biệt là Israel. Đài Al Jazeera dẫn lời giới phân tích cho rằng thỏa thuận mới có thể đặt Israel vào tình thế khó khăn khi các quy tắc hành động quân sự cũ không còn được áp dụng. Trước đây, các thỏa thuận ngừng bắn thường cho phép Tel Aviv duy trì hiện diện tại miền nam Li Băng, nhưng cơ chế mới tại Thụy Sĩ có thể buộc họ phải thích nghi với thực tế khác biệt.

Tại thực địa, Israel vẫn duy trì lập trường cứng rắn khi Bộ trưởng Quốc phòng nước này tuyên bố sẽ không rút quân khỏi vị trí chiến lược tại lâu đài Beaufort Castle. Vị trí này nằm sâu hơn so với ranh giới mà phía Mỹ được cho là muốn Israel rút quân về. Sự đối lập giữa tiến triển trên bàn ngoại giao và tình hình quân sự tại chỗ cho thấy con đường đi tới hòa bình bền vững vẫn còn nhiều thách thức lớn cần phải vượt qua.

Ở khía cạnh kinh tế, thị trường dầu mỏ đã có phản ứng tích cực trước thông tin về khả năng đột phá ngoại giao. Giá dầu Brent thế giới đã giảm xuống mức 78,89 USD/thùng, đảo ngược đà tăng vào đầu phiên giao dịch do những lo ngại về bất ổn. Sự sụt giảm này phản ánh niềm tin của các nhà đầu tư vào triển vọng giảm căng thẳng tại vùng Vịnh, nơi có tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới qua eo biển Hormuz.

Trần Thu (tổng hợp)