Sau 10 năm Brexit, nước Anh vẫn đang vật lộn với những hệ quả kinh tế kéo dài, từ thiếu hụt lao động đến sự sụt giảm đầu tư và năng suất lao động,
- Căng thẳng Trung Đông: Triển vọng hòa bình sau tuyên bố ngừng bắn
- Lao động Việt Nam gửi 7 tỉ USD về nước và biến động nhân sự
- Hà Nội tiêu hủy lô thực phẩm nhập lậu trị giá 328 triệu
Kinh tế Anh sau Brexit và thực tế từ những con số sụt giảm
Sau mười năm, những người ở cả hai phía của cuộc tranh luận Brexit đều có chung một cảm giác thất vọng về thực trạng nền kinh tế. Thay vì một tương lai tươi sáng nhờ quyền kiểm soát luật pháp và biên giới, nước Anh đang phải đối mặt với những rào cản giao thương và đầu tư làm suy yếu tiềm năng tăng trưởng,. Thực tế cho thấy Anh vẫn đang chật vật để thích nghi với cuộc sống bên ngoài khối thị trường 450 triệu dân của Liên minh châu Âu.
Các phân tích kinh tế chỉ ra rằng việc rời bỏ thị trường chung là một sự đánh đổi gây đau đớn về mặt tài chính. GDP của Anh sụt giảm từ 6-8% và năng suất lao động giảm khoảng 4% so với kịch bản không rời khối. Chuyên gia Jonathan Portes khẳng định rằng dù nền kinh tế vẫn vận hành, nhưng quy mô của nó đã nhỏ hơn rất nhiều so với tiềm năng nếu vẫn còn là thành viên của liên minh.
Thương mại hàng hóa chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi xuất khẩu giảm sâu hơn nhiều so với xu hướng chung trước đây. Ngành dịch vụ, dù có khả năng chống chịu tốt hơn nhờ môi trường số, vẫn không tránh khỏi những rào cản mới trong lĩnh vực tài chính và pháp lý. Sự tích lũy của các chi phí này theo thời gian đã làm giảm số lượng doanh nghiệp tham gia xuất nhập khẩu và hạn chế sự hội nhập vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Sự thích nghi đầy đau đớn và triển vọng tự chủ kinh tế
Sự thiếu hụt lao động đã trở thành một vấn nạn trầm trọng đối với nhiều lĩnh vực then chốt như logistics, chế biến thực phẩm và khách sạn. Việc chấm dứt quyền tự do di chuyển khiến nguồn lao động từ Đông Âu biến mất, buộc các doanh nghiệp phải thay đổi mô hình kinh doanh hoặc chấp nhận giảm sản lượng. Câu chuyện của các nhà hàng cà ri là một ví dụ điển hình, khi giới chủ từng ủng hộ Brexit với hy vọng về visa cho đầu bếp Nam Á nhưng cuối cùng lại rơi vào cảnh thiếu nhân công trầm trọng.
Dù Anh đã nỗ lực xây dựng các mối quan hệ thương mại mới với Australia hay Ấn Độ, các hiệp định này vẫn không thể bù đắp được khoảng trống mà thị trường EU để lại. EU vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cả xuất khẩu và nhập khẩu của Anh, nhưng các rào cản kỹ thuật hiện nay khiến việc kinh doanh trở nên tốn kém và mất thời gian hơn,. Những nỗ lực ngoại giao gần đây nhằm giảm bớt kiểm tra nông sản và cải thiện di chuyển lao động vẫn chưa thể tái tạo lại những lợi ích của thị trường chung.
Nhìn lại một thập kỷ, nhiều doanh nghiệp như ngành ôtô phải thừa nhận rằng Brexit đã mang đến những chi phí và áp lực không đáng có,. Ngay cả những người vẫn bảo vệ quyết định rời đi cũng phải thừa nhận kết quả đến rất chậm chạp và một phần do thiếu quyết tâm thực hiện các cam kết,. Câu hỏi lớn nhất lúc này không phải là nền kinh tế có tồn tại hay không, mà là nó đã có thể hoạt động tốt hơn thế nào nếu không có những rào cản hiện tại.
Hòng Sơn (tổng hợp)
