Washington – Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định sẽ bác bỏ mọi thỏa thuận cho phép Tehran thu phí tại tuyến đường thủy chiến lược. Động thái này diễn ra ngay sau khi các bên kết thúc vòng đàm phán thực thi hòa bình tại Thụy Sĩ.
- Chiến sự Iran: Thượng viện Mỹ thách thức quyền lực chiến tranh của ông Trump
- Mỹ trừng phạt Hu Xiaowei vì vụ lừa đảo 10 tỷ USD tại Đông Nam Á
- VinFast hợp tác cùng Shriram Finance hỗ trợ vay 100% mua xe điện tại Ấn Độ
Lập trường cứng rắn của Mỹ về an ninh hàng hải tại khu vực Vùng Vịnh
Trong cuộc trao đổi tại Điện Capitol ngày 24/6, Tổng thống Donald Trump nêu rõ lập trường không khoan nhượng đối với việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz. Ông khẳng định rằng bất kỳ hệ thống thu phí nào do Iran áp đặt đều là rào cản không thể chấp nhận được đối với thỏa thuận hòa bình cuối cùng giữa hai nước. Theo nội dung Biên bản ghi nhớ hiểu biết (MOU), Tehran cam kết không thu phí quá cảnh trong thời hạn 60 ngày. Tuy nhiên, Washington lo ngại rằng Iran có thể sử dụng đòn bẩy này để thay đổi hiện trạng khu vực sau khi thời hạn tạm thời kết thúc, gây ảnh hưởng đến các quốc gia đồng minh.
Phía Mỹ lập luận rằng quyền tự do hàng hải phải được bảo đảm tuyệt đối và không một quốc gia nào được phép áp đặt hệ thống ưu tiên gây thiệt hại cho bên thứ ba. Các chuyên gia phân tích quốc tế cho rằng eo biển Hormuz là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, do đó bất kỳ sự thay đổi nào về cơ chế quản lý cũng sẽ kéo theo những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng. Tổng thống Trump nhấn mạnh Mỹ sẽ thảo luận sâu hơn với các quốc gia Vùng Vịnh để thiết lập một cơ chế an ninh bền vững, đảm bảo rằng Tehran không thể đơn phương thao túng tuyến đường thủy quan trọng nhất thế giới này.
Những phản hồi từ phía Iran về kết quả thực thi biên bản ghi nhớ
Đáp trả những tuyên bố từ Washington, Trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Baqer Qalibaf khẳng định MOU là một tuyên bố về sự thất bại của chính sách gây áp lực tối đa từ Mỹ. Ông nhấn mạnh rằng các nhượng bộ nếu có chỉ là kết quả của sự tôn trọng lẫn nhau và tinh thần kháng cự kiên cường của nhân dân Iran. Phía Tehran cho rằng đối thoại chỉ có thể thành công khi Mỹ từ bỏ ý định áp đặt ý chí lên các quốc gia có chủ quyền. Iran cũng khẳng định sự sẵn sàng trong việc xây dựng một hệ thống an ninh bản địa và chia sẻ trách nhiệm với các láng giềng thay vì phụ thuộc vào lực lượng bên ngoài.
Theo ông Qalibaf, tương lai của khu vực Trung Đông cần được xây dựng dựa trên sự tương tác và cùng chung sống hòa bình giữa các dân tộc. Iran tuyên bố hoàn toàn ủng hộ các sáng kiến thực tiễn nhằm phát triển kinh tế và thương mại chung, đồng thời cam kết không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác. Các cuộc tham vấn kỹ thuật tiếp theo dự kiến sẽ tập trung vào việc tháo gỡ các vướng mắc còn tồn tại trong MOU. Giới quan sát nhận định rằng dù còn nhiều khác biệt về quan điểm, nhưng việc hai bên duy trì được bầu không khí thảo luận tích cực tại Thụy Sĩ là một dấu hiệu lạc quan cho tiến trình hòa bình.
Đỗ Vân (tổng hợp)
