Mỹ và Iran đang triển khai các bước nới lỏng có kiểm soát về hàng hải, dầu mỏ và quân sự sau vòng đàm phán tại Thụy Sĩ.
- Mỹ bàn giao tàu không người lái Triton giúp Philippines tăng cường giám sát Biển
- Khởi tố chủ tịch Việt Mỹ Hạ Long về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản
- Công an Sầm Sơn xác minh vụ tài xế bị ép nộp tiền đón khách
Pakistan ngày 24/6 cho biết hai bên có thể nối lại đối thoại sớm nhất từ ngày 29/6 đến 1/7. Những động thái đang diễn ra cho thấy cả Washington lẫn Tehran đều muốn giữ cánh cửa ngoại giao không đóng lại.
Tại eo biển Hormuz, dữ liệu của MarineTraffic và Kpler được Al Jazeera dẫn lại cho thấy lượng tàu thuyền qua lại tăng từ 32 lượt trong giai đoạn 12–14.6 lên 93 lượt trong giai đoạn 19–21/6. Oman ngày 24/6 thông báo phối hợp với Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) thiết lập hai hành lang hàng hải tạm thời ở phía bắc và phía nam luồng hiện có, không thu phí quá cảnh.
Mỹ ngày 02/.6 ban hành giấy phép chung cho phép giao dịch dầu thô, sản phẩm dầu mỏ và hóa dầu của Iran đến ngày 02/8, bao gồm cả thanh toán bằng USD. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran Abdolnaser Hemmati cùng ngày nói Tehran có thể nhận thanh toán xuất khẩu dầu bằng bất kỳ loại tiền tệ nào, không chỉ USD. Ông bác bỏ cách giải thích của Washington về khoản 12 tỉ USD tài sản được giải phóng, nhưng cho biết Iran không phản đối mua hàng từ Mỹ nếu sản phẩm có tính cạnh tranh.
Thượng viện Mỹ ngày 23/6 bỏ phiếu 50–48 thông qua nghị quyết yêu cầu tổng thống rút lực lượng khỏi xung đột với Iran, theo AP. Dù không có hiệu lực pháp lý trực tiếp, việc 4 thượng nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu cùng phe Dân chủ cho thấy một phần Quốc hội muốn thu hẹp lựa chọn quân sự của Nhà Trắng.
Phía Tehran đang muốn mở rộng đàm phán ra khỏi khuôn khổ song phương. Tại Islamabad ngày 23/6, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian kêu gọi xây dựng cấu trúc an ninh mới tại Trung Đông và vùng Vịnh dựa trên đối thoại và hợp tác giữa các nước trong khu vực. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 02/6 nói rõ hơn: “Chúng tôi nhìn nhận tương lai của khu vực không phải là đối đầu, mà là tương tác. Các căn cứ quân sự của các lực lượng ngoài khu vực ở Tây Á là nguồn gốc của sự bất ổn”.
Iran và Oman ngày 23/6 ra tuyên bố chung về việc nghiên cứu cơ chế quản lý tuyến đường thương mại qua Hormuz, đồng thời khẳng định chủ quyền của hai nước tại eo biển này. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cùng ngày nhấn mạnh Hormuz là tuyến đường thủy quốc tế và không quốc gia nào được áp đặt phí trên tuyến này. Giới phân tích được Al Jazeera dẫn lời cho rằng bất kỳ cơ chế mới nào tại Hormuz cũng cần sự tham gia thực chất của các nước vùng Vịnh.
Vũ Phượng (tổng hợp)
