Chiết xuất từ rễ bồ công anh — loại rau dại quen thuộc mọc khắp Việt Nam — được công bố trên tạp chí khoa học Oncotarget có khả năng tiêu diệt hơn 95% tế bào ung thư đại trực tràng chỉ sau khoảng 48 giờ thử nghiệm, trong khi các tế bào lành hầu như không bị tổn hại.
- Áp thấp mới xuất hiện gần Biển Đông, gió mạnh và sóng lớn
- Mỹ không kích Iran sau vụ tàu hàng bị tấn công ở eo biển Hormuz
- Cà phê có thể hỗ trợ sinh lý nam, nhưng giới hạn cần được nói rõ
Kết quả đến từ các thí nghiệm trên dòng tế bào ung thư đại trực tràng, trong đó chiết xuất từ rễ bồ công anh (Dandelion Root Extract – DRE) kích hoạt quá trình chết theo chương trình (apoptosis). Hiệu quả vẫn được ghi nhận ngay cả ở các tế bào mang đột biến gen p53 — một đột biến khiến nhiều phác đồ điều trị ung thư trở nên khó khăn hơn.
Trong các thử nghiệm trên động vật, khi được bổ sung chiết xuất rễ bồ công anh qua đường uống, tốc độ phát triển của khối u đại trực tràng giảm hơn 90%. Nhóm nghiên cứu cho rằng điều này đến từ việc nhiều hợp chất tự nhiên trong rễ — bao gồm alpha-amyrin, beta-amyrin, lupeol và taraxasterol — tác động đồng thời lên nhiều con đường sinh học của tế bào ung thư thay vì chỉ một cơ chế đơn lẻ.
Ở Việt Nam, bồ công anh từ lâu đã có mặt trong bữa ăn hằng ngày: lá non được luộc, nấu canh hoặc ăn sống, còn rễ và thân xuất hiện trong một số bài thuốc dân gian. Ít người biết rằng phần rễ đang là đối tượng nghiên cứu của nhiều nhóm khoa học quốc tế.
Dù vậy, bác sĩ CH Dheeraj, chuyên gia ung bướu tại Bệnh viện SRM Prime (Ấn Độ), cho biết nghiên cứu này chỉ mới được thực hiện trong phòng thí nghiệm và trên mô hình động vật. Ông nói rằng mục tiêu là tìm kiếm các hợp chất có tiềm năng để phát triển thành thuốc trong tương lai, chứ chưa phải chứng minh hiệu quả điều trị trên cơ thể người.
Trong thực tế, nhiều hoạt chất từng cho kết quả tốt trong ống nghiệm nhưng không vượt qua được thử nghiệm lâm sàng vì cơ thể hấp thu kém, bị chuyển hóa quá nhanh, không đạt nồng độ cần thiết tại khối u hoặc gây tác dụng phụ ngoài mong muốn. Uống trà bồ công anh hay dùng thực phẩm chức năng chiết xuất từ loại cây này hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy mang lại hiệu quả tương tự như trong các nghiên cứu.
Người bệnh không nên tự ý bỏ hoặc thay thế phác đồ điều trị đã được bác sĩ chỉ định. Điều quan trọng nhất vẫn là phát hiện bệnh sớm.
Ung thư đại trực tràng nếu được chẩn đoán ở giai đoạn đầu có tỷ lệ điều trị thành công rất cao. Những dấu hiệu như thay đổi kéo dài về thói quen đi đại tiện, máu trong phân, đau bụng dai dẳng, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc thiếu máu thiếu sắt cần được kiểm tra tại cơ sở y tế ngay khi xuất hiện.
Với người từ 45 tuổi trở lên hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng, tầm soát định kỳ là biện pháp hiệu quả nhất để phát hiện sớm và nâng cao cơ hội điều trị thành công.
Vũ Hiếu (tổng hợp)
