Ông Nguyễn Tùng Minh Tân (53 tuổi) canh tác vườn chà là ngoại rộng hơn 2.000m2 tại phường Phan Rang, tỉnh Khánh Hòa, với 85 cây thuộc nhiều giống nhập từ Thái Lan.
- Giá xăng dầu trong nước tiếp tục giảm sâu so với đỉnh cuối tháng ba
- Hơn 7.000 cử nhân tìm việc nhưng chỉ có 2.300 chỗ tuyển dụng ở TPHCM
- Phó Đức Nam lập 36 web lừa đảo, chiếm đoạt hơn 1.568 tỷ đồng
Năm 2021, ông mua 10 cây chà là cấy mô đầu tiên về trồng thử, giá từ 4,5 đến 5 triệu đồng mỗi cây. Cơ duyên bắt đầu hơn chục năm trước, khi ông thường mua chà là nhập khẩu từ Dubai về cho mẹ ăn và ấn tượng với hương vị của loại quả này.
Tháng 7, giữa nắng Phan Rang, ông đi dọc từng hàng cây, vén lưới bọc từng buồng quả để xem màu trái và độ chín. Trên thân cây, hàng trăm buồng treo sát nhau — buồng vàng óng, buồng đỏ au, buồng đỏ sẫm — nhiều cành phải buộc dây đỡ để tránh gãy.
Vườn trồng nhiều giống gồm Red Barhee, Yellow Barhee, Khenizi, Dahan và Red Joly. Mỗi giống có màu sắc, dáng quả và hương vị riêng.
Không xuất thân từ nông nghiệp — ông học kiến trúc tại Đại học Kiến trúc TPHCM, sau đó công tác tại Sở Xây dựng Ninh Thuận rồi mở doanh nghiệp thiết kế xây dựng — ban đầu ông trồng chưa đúng kỹ thuật, cây phát triển chậm. Ông tự mày mò tài liệu, theo dõi từng giai đoạn sinh trưởng và dần thuần hóa cây trên vùng đất khô.
“Trái này phải chăm kỹ từng chút. Từ lúc ra hoa đến thu hoạch là cả quá trình theo dõi, thụ phấn, tỉa quả, bao trái”, ông Tân nói. Khi cây ra hoa, ông đi từng gốc, canh thời điểm đưa phấn đực vào hoa cái; thụ phấn trễ hoặc gặp nắng gắt sẽ làm giảm tỷ lệ đậu quả. Sau khi quả hình thành, mỗi buồng được bọc hai lớp gồm lưới chống côn trùng và lớp bọc bên ngoài.
Vườn chăm theo hướng hữu cơ, dùng phân chuồng và vi sinh để cải tạo đất. Cây cho một vụ mỗi năm, từ ra hoa đến thu hoạch kéo dài khoảng 6 tháng.
Sau gần 5 năm chăm sóc, vụ thu hoạch thứ hai cho năng suất tăng rõ. Giống Red Barhee đạt khoảng 10 buồng mỗi cây, mỗi buồng nặng chừng 10kg; Yellow Barhee đạt khoảng 30 buồng, sản lượng gần 300kg mỗi cây.
Chà là tươi tại vườn có giá từ 500.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng mỗi kg, tùy giống. “Khách vào vườn, thấy trái tận mắt là thích. Người mua ăn, người làm quà biếu hay để thờ cúng. Hái bao nhiêu bán bấy nhiêu, nhiều lúc không đủ trái”, ông nói.
Dù vậy, ông Tân không khuyến khích trồng theo phong trào. “Đây có thể là hướng đi tốt cho vùng đất khô hạn, nhưng phải làm đúng. Đừng thấy giá cao rồi trồng ồ ạt”, ông lưu ý. Người trồng cần chọn cây giống chuẩn, nắm kỹ thuật thụ phấn thủ công và chấp nhận bỏ vốn lớn từ đầu vì cây mất nhiều năm mới cho thu hoạch ổn định.
Thời gian qua, khu vườn thu hút nhiều người đến xem. Ông Tân dự kiến mở cửa đón người dân và du khách tham quan, trải nghiệm trong mùa thu hoạch tới.
Sen Vàng (tổng hợp)
