Ngày 8 08/7, bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ra lệnh cho Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent dừng toàn bộ hoạt động thương mại với Tây Ban Nha.
- Messi hỏng phạt đền, bật khóc dù Argentina thắng Ai Cập 3-2
- Hải Phòng đối thoại dân khiếu nại đất, hứa giải quyết đúng luật
- Quả cầu kim loại bí ẩn dạt vào bờ biển Australia nghi là rác vũ trụ
“Chúng tôi không còn muốn giao dịch thương mại với Tây Ban Nha nữa”, ông Trump nói. Ông gọi Madrid là “đối tác tồi tệ” trong NATO và nhắc lại phàn nàn quen thuộc rằng Mỹ đang phải chi tiền để bảo đảm an ninh cho châu Âu — điều mà ông cho là không công bằng.
Đây là lần thứ hai ông Trump đưa ra lệnh tương tự. Hồi tháng 3.2026, nhà lãnh đạo Mỹ cũng từng yêu cầu dừng giao thương với Madrid, song các hoạt động thương mại giữa hai nước sau đó vẫn diễn ra bình thường. Lần này, một quan chức Mỹ cho Reuters biết Bộ Tài chính, Bộ Thương mại và Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ sẽ cùng làm việc để trình lên ông Trump “danh sách các sản phẩm của Tây Ban Nha dự kiến bị cấm vận trong vài ngày tới”.
Căng thẳng giữa Washington và Madrid tích tụ từ nhiều tháng qua. Vào tháng 3, Tây Ban Nha từng tuyên bố sẽ không cho phép quân đội Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự hỗn hợp trên lãnh thổ của mình để phục vụ các chiến dịch tấn công nhằm vào Iran, và còn đóng cửa toàn bộ không phận đối với tất cả các máy bay Mỹ tham gia chiến dịch quân sự đó. Trong số các đồng minh NATO, Tây Ban Nha đứng cuối bảng về chi tiêu quốc phòng tính theo tỷ lệ phần trăm GDP — và từ chối cam kết mục tiêu mới của NATO là chi 5% GDP cho quốc phòng.
Tây Ban Nha phản ứng điềm tĩnh. Văn phòng Thủ tướng Pedro Sánchez cho biết nước này đang ứng phó một cách “bình tĩnh”, nhấn mạnh Tây Ban Nha không có ý định thay đổi mối quan hệ tuyệt vời với Mỹ, và với tư cách thành viên EU, nước này “không thể bị phân biệt đối xử trong các biện pháp thương mại”. Thủ tướng Sánchez cũng thông báo nước này sẽ điều thêm binh sĩ tới Phần Lan tham gia sứ mệnh Arctic Sentry, và nhấn mạnh Tây Ban Nha nằm trong nhóm quốc gia tăng chi tiêu quốc phòng nhanh nhất NATO trong hai năm gần đây.
Thực tế thương mại không ủng hộ lý lẽ của ông Trump. Năm ngoái, Mỹ ghi nhận năm thứ tư liên tiếp có thặng dư thương mại với Tây Ban Nha, ở mức 4,8 tỷ USD — với kim ngạch xuất khẩu của Mỹ sang Tây Ban Nha đạt 26,1 tỷ USD và nhập khẩu là 21,3 tỷ USD. Tây Ban Nha còn là nước xuất khẩu dầu olive lớn nhất thế giới, cung cấp phụ tùng ô tô, thép và hóa chất sang Mỹ.
Về mặt pháp lý, lệnh cắt đứt thương mại vấp phải rào cản lớn. Ông Otero, chuyên gia thương mại, nhận định phát ngôn của ông Trump mang tính chính trị nhiều hơn, và rằng “ông ta không có phương tiện cũng như quyền lực để đạt được điều đó” — bởi Tây Ban Nha là thành viên EU, mọi biện pháp thương mại nhắm vào Madrid về nguyên tắc phải áp lên toàn khối. Bất chấp những tuyên bố cứng rắn từ Washington, BlackRock hiện nắm giữ khoảng 104 tỷ Euro tài sản tại Tây Ban Nha và coi đây là thị trường ưu tiên trong sáu tháng tới.
Ninh Lý (tổng hợp)
