PHÚ THỌ – Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân Tối cao tại Hà Nội vừa hủy bản án sơ thẩm công nhận ông Dũng được toàn quyền sử dụng 1.200 mét vuông đất thừa kế, buộc Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ xét xử lại vụ tranh chấp giữa 11 anh chị em ruột.
- Nhân viên ngân hàng ở Quảng Trị bị bắt vì lừa đảo 29 tỷ đồng
- Sét đánh mất điện, hơn 550 con lợn chết ngạt ở Bắc Ninh
- Thanh Hóa phê duyệt đề án nâng cấp trường chuyên Lam Sơn
Cha mẹ của họ từng mua 1.200 mét vuông đất từ một người trong làng, sau đó chia riêng 138 mét vuông cho ông Dũng, con thứ tư, để ông dựng nhà ở; khi qua đời, hai cụ không để lại di chúc. Năm 2020, khi ông Nam, con trai trưởng, họp cùng 7 anh chị em khác để bàn việc dựng nhà thờ tổ trên phần đất còn lại, họ mới biết toàn bộ diện tích đã được cấp sổ đỏ riêng cho ông Dũng, đưa vụ việc trở lại phiên sơ thẩm lần thứ ba sau 4 năm kiện tụng.
Cha mẹ của họ đã mua 1.200 mét vuông đất từ một người trong làng vào năm 1962, sau đó chia riêng 138 mét vuông cho ông Dũng để ông dựng nhà ở. Khi cha mẹ qua đời mà không để lại di chúc, ông Nam họp toàn bộ 11 anh chị em vào năm 2020 để bàn việc dựng nhà thờ tổ trên phần đất còn lại. Ngay tại cuộc họp đó, ông Dũng thông báo toàn bộ 1.200 mét vuông đất đã được huyện cấp sổ đỏ đứng tên ông từ năm 2005, khi mẹ vẫn còn sống.
Ông Nam cho rằng việc em trai đứng tên toàn bộ tài sản khi không có văn bản cha mẹ ủy quyền hay tặng cho là trái quy định pháp luật hiện hành. Ông cùng 7 anh chị em khác đã khởi kiện, yêu cầu tòa xác định ông Dũng chỉ được giữ 138 mét vuông, còn lại phải chia thừa kế cho tất cả. Ngược lại, ông Dũng khẳng định từ năm 1992 cha đã đến ủy ban nhân dân xã làm thủ tục cho ông toàn bộ diện tích đất, và ông đã quản lý, đóng thuế, xây tường bao suốt nhiều năm liền.
Hồ sơ cấp sổ đỏ ban đầu bị thất lạc, nhưng đến tháng 3/2024, ủy ban nhân dân xã tìm lại được tài liệu về đợt rà soát cấp sổ đỏ đồng loạt năm 2000. Hội đồng xét duyệt khi đó xác định 668 hộ đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận, niêm yết công khai suốt 15 ngày mà không phát sinh khiếu nại nào, và ông Dũng nằm trong danh sách này. Từ những căn cứ đó, tòa sơ thẩm nhận định cha mẹ đã đồng ý cho ông Dũng sử dụng toàn bộ thửa đất, xác định đây là trường hợp chiếm hữu ngay tình nên công nhận quyền sử dụng đất cho ông.
Viện kiểm sát cấp phúc thẩm bác bỏ lập luận trên, dẫn lời một cựu cán bộ địa chính xã thừa nhận đã tự ý gạch tên người cha để thay bằng tên ông Dũng, chỉ dựa trên lời nói miệng. Cơ quan công tố cho rằng đây là sai phạm nghiêm trọng, không thể coi là căn cứ hợp pháp để xác lập quyền sử dụng đất riêng cho một người con. “Không thể dùng lý do họ không phản đối lúc đó để tước bỏ quyền thừa kế”, Viện kiểm sát nêu quan điểm tại phiên tòa.
Tòa phúc thẩm đồng tình với Viện kiểm sát, nhận định việc các anh chị em im lặng trong nhiều năm không đủ căn cứ để mặc nhiên công nhận toàn bộ quyền sử dụng đất cho riêng ông Dũng. Hồ sơ hợp thửa giữa 138 mét vuông đất riêng và phần đất còn lại cũng không còn được lưu trữ tại địa phương, khiến quá trình cấp sổ đỏ trước đó thiếu sự minh bạch cần thiết. Vì thửa đất hiện đang được ông Dũng thế chấp tại ngân hàng, hội đồng xét xử quyết định hủy toàn bộ bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ để điều tra, thu thập thêm chứng cứ.
Sau 4 năm theo đuổi vụ kiện, 11 anh chị em ruột sẽ phải quay lại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ để chờ phiên xét xử sơ thẩm lần thứ ba.
Nguyễn Chiến (tổng hợp)
