Phụ nữ có tuổi thọ trung bình cao hơn đàn ông ở nhiều quốc gia trên thế giới, và các nhà khoa học đã xác định được những yếu tố chính tạo ra khoảng cách đó.
- Cháy lớn thiêu rụi nhà ba tầng ở Hải Phòng
- Ca nô chở 35 người lật úp tại vùng biển Phú Quốc, 23 nạn nhân đã vào bờ
- Người thợ ảnh Thanh Hóa trả lại gương mặt cho hơn một nghìn liệt sĩ
Tại Việt Nam, số liệu của Tổng cục Thống kê năm 2024 cho thấy tuổi thọ trung bình của nữ giới đạt 77,3 tuổi, cao hơn nam giới 5 năm (72,3 tuổi). Sự chênh lệch này xuất phát từ hormone, gene, hệ miễn dịch và thói quen đối mặt với bệnh tật.
Ở phụ nữ trước mãn kinh, estrogen bảo vệ thành mạch, cải thiện cholesterol và hỗ trợ chức năng mạch máu, khiến bệnh tim xuất hiện muộn hơn so với nam giới cùng độ tuổi. Sau mãn kinh, nồng độ estrogen giảm, lợi thế này mất dần và nguy cơ bệnh tim ở phụ nữ tăng lên.
Phụ nữ có hai nhiễm sắc thể X, nam giới chỉ có một. Hai bản sao của nhiều gene trên nhiễm sắc thể X giúp phụ nữ giảm nguy cơ biểu hiện của một số bệnh di truyền – đây là một trong những yếu tố tạo lợi thế về tuổi thọ.
Một bài tổng quan công bố năm 2024 trên tạp chí Nature Reviews Immunology, tổng hợp kết quả từ nhiều nghiên cứu, ghi nhận phụ nữ tạo đáp ứng miễn dịch mạnh hơn nam giới, giúp cơ thể loại bỏ tác nhân gây bệnh hiệu quả hơn và giảm nguy cơ tử vong do một số bệnh nhiễm trùng. Tuy nhiên, miễn dịch mạnh cũng khiến phụ nữ có tỷ lệ mắc bệnh tự miễn cao hơn.
Nam giới có xu hướng hút thuốc và uống rượu bia nhiều hơn, làm việc trong môi trường nguy hiểm hơn và ít đi khám sức khỏe định kỳ hơn. Họ thường trì hoãn điều trị khi có dấu hiệu bất thường, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, ung thư, tai nạn và tử vong sớm.
Phụ nữ có xu hướng đi khám sức khỏe định kỳ và đến cơ sở y tế sớm hơn khi có dấu hiệu bất thường. Nhờ đó, nhiều bệnh được phát hiện ở giai đoạn đầu, nâng cao hiệu quả điều trị.
Tuy nhiên, tuổi thọ cao hơn không đồng nghĩa với khỏe mạnh hơn. Phụ nữ sống lâu hơn nhưng có xu hướng mắc bệnh mạn tính như loãng xương, viêm khớp hoặc sa sút trí tuệ trong nhiều năm cuối đời.
Các chuyên gia nói mục tiêu không chỉ là sống lâu mà còn là sống khỏe. Điều đó phụ thuộc vào chế độ ăn cân đối, tập luyện thường xuyên, ngủ đủ giấc, không hút thuốc và kiểm soát tốt các bệnh mạn tính.
Đào Chương (tổng hợp)
