Dự thảo Thông tư của Bộ Y tế đề xuất mở rộng chính sách hỗ trợ tiền hoặc hiện vật cho phụ nữ mang thai, phụ nữ sinh con và trẻ nhỏ, nhằm duy trì mức sinh thay thế tại các địa phương.
- Phú Quốc dừng nhiều ca nô, tàu du lịch sau vụ chìm tàu
- Chín tỉnh xác minh điểm thi, thêm 15 người bị khởi tố ở Tuyên Quang
- Công ty ở Hà Tĩnh làm giả hàng nghìn phiếu thí nghiệm vật liệu
Cục Dân số công bố dự thảo lấy ý kiến từ ngày 16/7, sau khi Thông tư 01/2021 đã áp dụng được 5 năm và bộc lộ một số hạn chế. Mục tiêu của chính sách mới, theo Cục Dân số, là để duy trì mức sinh thay thế, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, nâng cao chất lượng dân số và thích ứng với già hóa dân số.
Dự thảo hướng dẫn địa phương mở rộng đối tượng khen thưởng, hỗ trợ ngoài 3 nhóm quy định trong Luật Dân số, bao gồm phụ nữ sinh con, sinh đủ hai con, phụ nữ mang thai, hỗ trợ tài chính hằng tháng cho trẻ đến đủ 12, 24 hoặc 36 tháng tuổi, và hỗ trợ chi phí ăn trưa cho trẻ mầm non. Về tập thể, các xã có từ 60% phụ nữ sinh đủ hai con trở lên có thể được khen thưởng một lần hoặc khi duy trì thành tích liên tục 3 năm hoặc 5 năm. Dự thảo tiếp tục khuyến khích hỗ trợ gia đình sinh hai con một bề là gái và trẻ em gái vùng khó khăn bằng miễn giảm học phí, bảo hiểm y tế, sữa học đường và hỗ trợ phát triển kinh tế cho phụ nữ.
Thực tế 5 năm qua cho thấy nhiều địa phương đã hành động trước khi có hướng dẫn mới. Tây Ninh khen thưởng 99 xã, phường đạt tỷ lệ cao cặp vợ chồng sinh đủ hai con, tổng kinh phí gần 20 tỷ đồng; năm 2025, hơn 4.500 phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi được hỗ trợ hơn 4,5 tỷ đồng. Đồng Nai hỗ trợ hơn 6.000 phụ nữ với tổng kinh phí hơn 6 tỷ đồng, nhiều xã đạt trên 60% cặp vợ chồng sinh đủ hai con. Hải Phòng chi hơn 1,1 tỷ đồng khen thưởng xã và hỗ trợ phụ nữ sinh đủ hai con cùng nhiều nhóm khác. Cục Dân số ghi nhận nhiều địa phương mức sinh cao đã tiệm cận mức sinh thay thế.
Điều cần nhìn thẳng là khoảng cách giữa số tiền bỏ ra và tác động thực tế. Ở đô thị chi phí sinh hoạt cao như Đồng Nai, Tây Ninh, mức hỗ trợ phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi chỉ 450.000-1.000.000 đồng một người, một con số còn khiêm tốn so với chi phí nuôi dạy trẻ đang tăng. Báo cáo của Cục Dân số cũng không đề cập đến TP.HCM và Hà Nội, hai địa phương có mức sinh thấp nhất cả nước. Nhiều tiêu chí khen thưởng gắn mục tiêu cũ “không sinh con thứ ba” cũng đã lỗi thời, vì Luật Dân số mới không còn giới hạn số con của mỗi cặp vợ chồng.
Thành Luân (tổng hợp)
