Hà Nội – Bộ Y tế đề xuất miễn, giảm học phí, hỗ trợ bảo hiểm y tế và sữa học đường cho gia đình nuôi hai con gái, nhằm kéo giảm mất cân bằng giới tính khi sinh.
- Người đọc nhầm một dòng chữ và vô tình chấm dứt 28 năm chia cắt nước Đức
- Thái Nguyên tìm thân nhân cho bé gái sơ sinh bị bỏ rơi
- Hải Phòng tuyên án ba bị cáo tổ chức dùng ma túy tại nhà nghỉ
Theo dự thảo Thông tư đang được Bộ Y tế lấy ý kiến, các gia đình sinh hai con gái nuôi con khỏe, dạy con ngoan, học giỏi có thể nhận nhiều hình thức hỗ trợ do địa phương lựa chọn. Chính sách ưu tiên trẻ em gái thuộc hộ nghèo, cận nghèo, vùng dân tộc thiểu số, miền núi, bãi ngang, ven biển, hải đảo và xã biên giới, trong bối cảnh tỷ số giới tính khi sinh cả nước vẫn ở mức 111,4 bé trai trên 100 bé gái năm 2024.
Bộ Y tế cũng đề xuất khen thưởng những xã có 100% thôn, tổ dân phố đưa nội dung không lựa chọn giới tính thai nhi vào hương ước, quy ước. Cơ sở y tế tham gia đầy đủ truyền thông, tập huấn và không vi phạm quy định cấm lựa chọn giới tính thai nhi cũng được xem xét khen thưởng bằng tiền hoặc hiện vật.
Tây Ninh đã đưa tiêu chí kiểm soát mất cân bằng giới tính vào hương ước, khen thưởng 240 ấp năm 2023 và 208 ấp năm 2024, tổng kinh phí hơn 1,3 tỷ đồng; Hưng Yên biểu dương hơn 100 gia đình sinh con gái chăm ngoan, học giỏi; Hải Phòng tuyên dương các gia đình sinh con gái thành đạt, mỗi gia đình 5 triệu đồng; Khánh Hòa và Sơn La lồng ghép nội dung này vào phong trào xây dựng gia đình hạnh phúc.
Dù vậy, tỷ số giới tính khi sinh cả nước vẫn ở mức cao. Năm 2009 con số này là 110,5 bé trai trên 100 bé gái, tăng lên 111,5 năm 2019 và còn 111,4 năm 2024, trong khi mức cân bằng tự nhiên chỉ khoảng 106.
Tình trạng lệch giới tập trung chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc, đặc biệt vùng đồng bằng sông Hồng, nơi nhiều địa phương ghi nhận tỷ số tới 118, trong khi phần lớn tỉnh phía Nam vẫn duy trì mức gần cân bằng, dao động 105-108.
Cơ quan thống kê dự báo nếu xu hướng này kéo dài, Việt Nam có thể dư thừa khoảng 1,5 triệu nam giới trong độ tuổi 15-49 vào năm 2034 và 1,8 triệu người vào năm 2059. Giới chuyên gia lo ngại điều này phá vỡ cấu trúc gia đình, khiến nhiều nam giới khó tìm bạn đời, kết hôn muộn hoặc sống độc thân suốt đời.
Bác sĩ Mai Xuân Phương, nguyên Phó vụ trưởng Truyền thông – Giáo dục thuộc Tổng cục Dân số, nay là Cục Dân số, cho rằng tâm lý chuộng con trai vẫn phổ biến. Trong khi đó mức sinh đã giảm còn 1,91 con mỗi phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế 2,1 con, khiến nhu cầu lựa chọn giới tính thai nhi càng tăng.
Theo ông, quan niệm cần con trai nối dõi, thờ cúng tổ tiên cộng với việc dễ tiếp cận kỹ thuật chẩn đoán giới tính trước sinh là nguyên nhân chính, và để giảm lệch giới bền vững, Việt Nam cần cả khung pháp lý nghiêm minh, hệ thống giám sát y tế chặt chẽ lẫn truyền thông đủ mạnh để xã hội thay đổi cách nhìn về giá trị của trẻ em gái.
Luật Dân số quy định bác sĩ tiết lộ giới tính thai nhi sẽ bị tước chứng chỉ hành nghề. Bộ Y tế khẳng định việc hỗ trợ gia đình sinh con gái không nhằm khuyến khích sinh theo giới tính, mà hướng tới xóa bỏ định kiến trọng nam khinh nữ và đưa tỷ số giới tính khi sinh về dưới 109 vào năm 2030.
Đức Vinh (tổng hợp)
