Các hợp chất chống oxy hóa trong trà xanh, đặc biệt là EGCG, được nghiên cứu cho thấy có khả năng cải thiện men gan và hỗ trợ người mắc bệnh gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa.
- Thanh Hóa tìm cách đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai
- NSND Quang Thọ và học trò Khánh Ly lần đầu song ca tri ân liệt sĩ
- Miss World lần thứ 73 chọn Dragon Ocean Đồ Sơn, Hải Phòng làm địa điểm tổ chức
Gan đảm nhận nhiều chức năng quan trọng trong cơ thể, từ chuyển hóa chất dinh dưỡng, lọc độc tố trong máu đến sản xuất dịch mật và điều hòa đường huyết. Trà xanh đã được sử dụng trong chế độ ăn truyền thống của nhiều quốc gia suốt hàng nghìn năm và gần đây trở thành đối tượng nghiên cứu nhờ các hợp chất chống oxy hóa và chống viêm có trong thành phần.
Lợi ích của trà xanh đối với gan chủ yếu đến từ nhóm hợp chất thực vật gọi là catechin, trong đó epigallocatechin gallate (EGCG) chiếm khoảng 50-80% tổng lượng catechin. Trà xanh là một trong những nguồn cung cấp catechin dồi dào nhất hiện nay.
Bệnh gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa xảy ra khi quá nhiều chất béo tích tụ trong tế bào gan, ước tính ảnh hưởng đến khoảng 30% người trưởng thành trên toàn thế giới. Bệnh thường diễn tiến âm thầm và đi kèm với béo phì, đái tháo đường tuýp 2 và triglyceride cao. Theo chuyên gia dinh dưỡng Johannah Katz, một trong những lợi ích rõ nhất của việc uống trà xanh là cải thiện các chỉ số sức khỏe gan, đặc biệt ở những người mắc bệnh này.
Các hợp chất trong trà xanh có thể tác động lên nhiều cơ chế gây bệnh gan nhiễm mỡ, bao gồm giảm tích tụ mỡ trong gan, giảm căng thẳng oxy hóa, cải thiện đề kháng insulin và giảm viêm mạn tính. Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và trên người đều cho thấy EGCG có thể cải thiện một số chỉ số sức khỏe gan, dù vẫn cần các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn hơn để xác nhận.
Men gan tăng cao là dấu hiệu gan đang bị tổn thương, và những thay đổi trong lối sống như uống trà xanh có thể giúp đưa chỉ số này về mức khỏe mạnh hơn. Chuyên gia dinh dưỡng Malina Malkani cho biết việc hình thành thói quen uống trà xanh có liên quan đến việc giảm men gan, ngay cả chỉ sau vài tuần duy trì uống đều đặn.
“Men gan giảm là dấu hiệu tình trạng viêm được cải thiện. Hiệu quả này thường được ghi nhận khi uống khoảng 3-4 cốc trà xanh mỗi ngày”, bà cho biết.
Căng thẳng oxy hóa xảy ra khi các gốc tự do vượt quá khả năng chống oxy hóa của cơ thể, và tại gan, đây là yếu tố chính gây tổn thương tế bào. EGCG có thể giúp trung hòa các phân tử không ổn định gây hại cho tế bào gan, đồng thời điều hòa phản ứng viêm và cải thiện chuyển hóa chất béo tại gan, theo chuyên gia Johannah Katz.
“Những người duy trì thói quen uống trà xanh trong nhiều tháng hoặc nhiều năm có nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ và ung thư gan thấp hơn. Điều này có thể liên quan đến tác dụng chống oxy hóa và chống viêm kéo dài của trà xanh”, chuyên gia Malkani lưu ý.
Không có thực phẩm hay đồ uống nào thay thế hoàn toàn lối sống lành mạnh, và để bảo vệ gan lâu dài cần kết hợp nhiều biện pháp cùng lúc. Chế độ ăn cân bằng với thực phẩm tươi, giàu chất xơ, protein nạc và chất béo lành mạnh, kết hợp giảm chất béo bão hòa, tinh bột tinh chế và đường bổ sung là nền tảng cần thiết.
Tập thể dục thường xuyên giúp cơ thể đốt cháy triglyceride để tạo năng lượng, từ đó có thể làm giảm lượng mỡ tích tụ trong gan. Bên cạnh đó, hạn chế tiếp xúc với khói thuốc lá, hóa chất trong chất tẩy rửa và thuốc trừ sâu cũng giúp bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương.
Rượu bia là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương gan và xơ gan, vì vậy cần hạn chế hoặc tránh hoàn toàn. Mỗi ngày chỉ nên uống khoảng 4-5 tách trà xanh, và cần có chỉ định của bác sĩ khi sử dụng chiết xuất trà xanh hoặc các sản phẩm có chứa chiết xuất này.
Lê Toan (tổng hợp)
