Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo các cuộc đàm phán với Iran sẽ được nối lại vào ngày 03/8, ngay sau khi ông hủy bỏ kế hoạch tấn công quân sự được mô tả là quy mô lớn nhất kể từ Thế chiến II.
- Động đất 7,1 độ ở Kumamoto: 28 người chết, hơn 10.000 người sơ tán
- Gành Đá Đĩa: hàng nghìn trụ đá lục giác hơn 2 triệu năm tuổi
- Hai anh em ruột tử vong do điện giật khi thả diều ở bãi biển về
Tuyên bố được ông Trump đưa ra hôm 02/8 trên chuyên cơ Không lực Một, sau khi kết thúc kỳ nghỉ cuối tuần tại sân golf của mình ở Bedminster, bang New Jersey. Ông cho biết quyết định hủy tấn công xuất phát từ đề nghị của chính các đồng minh trong khu vực, bao gồm Ả rập Xê út, UAE, Qatar và cả Iran.
“Họ biết quy mô của cuộc tấn công vì họ đã thấy mọi sự chuẩn bị đang được triển khai. Hiện tại, điều chúng tôi đang làm là trao đổi với họ thông qua đàm phán. Việc này sẽ bắt đầu vào chiều mai và chúng ta sẽ chờ xem kết quả”, ông Trump nói.
“Mọi thứ đã sẵn sàng để hành động, nhưng khi các đồng minh đề nghị hủy bỏ, chúng tôi đã nghĩ rằng: ‘Hãy chờ xem sao’. Lý do họ đưa ra đề nghị đó là vì họ tin rằng sẽ đạt được một thỏa thuận”, ông nói thêm.
Ông Trump cũng đề cập đến hai vấn đề có thể đưa vào thỏa thuận: quyền đi lại qua eo biển Hormuz và phi hạt nhân hóa Iran. “Sẽ có một thỏa thuận về eo biển Hormuz, sau đó sẽ có một thỏa thuận về vấn đề hạt nhân, hay có thể gọi là phi hạt nhân hóa Iran. Tôi gọi đó là phi hạt nhân hóa Iran”, ông nói.
Hãng thông tấn nhà nước Ả rập Xê út xác nhận Thái tử Mohammed bin Salman đã điện đàm với Tổng thống Trump hôm 02/8, thúc đẩy việc hạ nhiệt căng thẳng. Trước cuộc điện đàm đó, các nguồn tin cho biết Thái tử đã trực tiếp bày tỏ quan ngại về kế hoạch tấn công Iran của phía Mỹ.
Ông Trump từ chối xác nhận liệu các mục tiêu năng lượng của Iran có nằm trong kế hoạch tấn công hay không. Tuy nhiên, trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 01/7, ông vẫn khẳng định Mỹ đang “hoàn toàn sẵn sàng, đã nạp đầy hỏa lực và sẵn sàng hành động” đối với Iran.
Phía Tehran bác bỏ thông tin cho rằng Iran đã chủ động đề nghị Mỹ hủy tấn công. Truyền thông nhà nước Iran khẳng định không có yêu cầu như vậy từ phía Tehran.
Đây không phải lần đầu ông Trump rút lại tuyên bố về một cuộc tấn công nhằm vào Iran. Kể từ khi xung đột bùng phát, ông nhiều lần đe dọa sẽ đánh vào các cơ sở năng lượng của nước này, rồi sau đó lùi bước với lý do các bên trung gian đã đảm bảo sắp có bước đột phá ngoại giao.
Quyết định dừng tấn công lần này diễn ra chỉ hai ngày sau khi ông Trump cảnh báo, ngày 31/7, rằng Mỹ “sẽ đánh Iran rất mạnh” và đến một lúc nào đó “họ sẽ phải nói họ không thể chịu đựng thêm được nữa”. Tuyên bố đó được đưa ra trong bối cảnh Tehran đang đẩy mạnh các hoạt động ngoại giao trên nhiều kênh.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi lần lượt điện đàm với Tổng tham mưu trưởng Quân đội Pakistan Asim Munir, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan và Ngoại trưởng Ả rập Xê út Faisal bin Farhan Al Saud để thảo luận về nguy cơ leo thang xung đột. Trong các cuộc trao đổi này, Tehran cảnh báo về hậu quả của bất kỳ hành động quân sự nào từ phía Mỹ, đồng thời tái khẳng định sẽ đáp trả quyết liệt nếu chủ quyền hoặc an ninh quốc gia bị xâm phạm.
Tehran hiện phát đi thông điệp hai chiều: vừa thể hiện sự sẵn sàng đối phó với khả năng leo thang, vừa để ngỏ cánh cửa đối thoại. Đàm phán dự kiến bắt đầu ngày 03/8 trong bối cảnh cả hai phía vẫn duy trì lập trường cứng rắn.
Lê Toan (tổng hợp)
