Gần 1,2 tấn ngà voi được giấu trong những hộp gỗ ở Gia Lai

Gia Lai – Công an tỉnh Gia Lai khởi tố vụ án liên quan gần 1,2 tấn ngà voi cùng xương động vật được cất giấu trong các hộp gỗ nhập khẩu từ Cộng hòa Congo.

Ngày 12/8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Gia Lai cho biết đã khởi tố vụ án hình sự về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”, đồng thời tạm giữ các đối tượng liên quan để tiếp tục điều tra.

Lô hàng gồm 3 container mang số hiệu TCKU 1286688, MSNU 1925212 và MSNU 3138992, do Công ty Cổ phần Dịch vụ Thương mại và Dịch thuật Thành Công đứng tên nhập khẩu từ Cộng hòa Congo, cập cảng Quy Nhơn từ đầu tháng 7.

Từ ngày 06 đến 08/8, Chi cục Điều tra chống buôn lậu thuộc Cục Hải quan chủ trì, phối hợp Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Gia Lai, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai, Chi cục Hải quan khu vực XIV và Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Quy Nhơn khám xét toàn bộ lô hàng theo lệnh được phê chuẩn.

Kết quả, lực lượng chức năng thu giữ 221 khúc vật phẩm nghi ngà voi, tổng trọng lượng 1.193kg, cùng 79,3kg xương động vật.

Những hộp gỗ được tạo khoang kín để che giấu hàng cấm

Lô hàng cập cảng Quy Nhơn ngày 09/7, trên tờ khai hải quan thể hiện là “gỗ xẻ” nhập từ châu Phi. Những điểm bất thường trong hồ sơ khiến Chi cục Điều tra chống buôn lậu đưa lô hàng vào diện giám sát, xác minh trước khi phối hợp các đơn vị nghiệp vụ khám xét.

Tổng cộng có 165 hộp gỗ, khối lượng hơn 64,5m³, đang chờ hoàn tất thủ tục thông quan thì bị chặn lại. Qua máy soi nghiệp vụ, lực lượng chức năng phát hiện 12 hộp gỗ trong 2 container được gia công tạo khoang rỗng bên trong, trong khi container còn lại không phát hiện hàng cấm.

Các vật phẩm nghi ngà voi được xếp vào những khoang kín, phủ sáp và gia cố bằng lớp gỗ bên ngoài. Cách làm này khiến những khối gỗ mang hình dạng như các hộp thông thường, không dễ nhận biết bằng mắt thường.

Để kiểm tra, lực lượng chức năng phải khoan, cắt từng hộp. Sau quá trình này, 221 khúc vật phẩm nghi ngà voi mới được phát hiện bên trong các khoang được che kín.

Ngày 10/8, Bảo tàng Thiên nhiên Việt Nam thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam ban hành kết luận giám định số 53/2026/BTTTNV. Kết quả xác định các mẫu vật gửi giám định là ngà voi thuộc họ Voi (Elephantidae).

Số xương động vật thu giữ cùng lô hàng được xác định thuộc họ Mèo lớn (Felidae). Đây đều là các loài nằm trong Phụ lục của Công ước CITES về buôn bán quốc tế động, thực vật hoang dã nguy cấp.

Sau khi có kết quả giám định, cùng ngày, Chi cục Điều tra chống buôn lậu bàn giao hồ sơ và tang vật cho Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Gia Lai xử lý theo thẩm quyền.

Điểm đáng chú ý của vụ việc nằm ở cách các vật phẩm cấm được che giấu. Những khối gỗ thật được tạo khoang rỗng, đưa ngà voi vào bên trong rồi gia cố lại, khiến hàng cấm nằm ngay trong lớp vỏ của những hộp gỗ tưởng như bình thường.

Lô hàng nằm tại cảng gần một tháng trước khi bị phát hiện. Việc kiểm tra dựa trên những dấu hiệu bất thường từ hồ sơ và máy soi cho thấy khâu giám sát, phân tích rủi ro có vai trò quan trọng trong việc ngăn hàng hóa nghi vấn được thông quan.

Cuộc khám xét có sự phối hợp của hải quan, công an kinh tế, cảnh sát môi trường, viện kiểm sát và lực lượng biên phòng cửa khẩu. Quy mô phối hợp này cho thấy vụ việc được xử lý theo hướng làm rõ đầy đủ nguồn gốc hàng hóa, tang vật và trách nhiệm của những người liên quan.

Công an tỉnh Gia Lai xác định đây là vụ án vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm có số lượng và giá trị lớn nhất từ trước đến nay mà lực lượng này phát hiện. Vụ việc cũng được xác định là vụ đầu tiên có quy mô như vậy bị phát hiện tại địa bàn cảng Quy Nhơn.

So với vụ gần 1,6 tấn ngà voi từng bị phát hiện tại Hải Phòng, vụ án tại Gia Lai cho thấy các tuyến vận chuyển ngà voi trái phép từ châu Phi không chỉ xuất hiện tại các cảng biển phía Bắc. Việc mở rộng điều tra đang được tiếp tục, trong khi danh tính và vai trò cụ thể của từng đối tượng bị tạm giữ chưa được công bố.

Sen Vàng (tổng hợp)