Tỏi, loại gia vị quen thuộc trong bữa cơm người Việt, được BBC Good Food đưa vào danh sách 20 thực phẩm tốt nhất thế giới cùng nhiều nguyên liệu giàu dinh dưỡng.
- Động đất rung chuyển xã Bảo Lạc sau một tiếng nổ lớn
- Triệt xóa đường dây mua bán linh kiện lắp súng qua mạng tại Thanh Hóa
- Trung tâm khí tượng cảnh báo mưa lớn dồn dập đe dọa miền Bắc
Danh sách được chuyên trang ẩm thực BBC Good Food công bố tháng 3/2023, trong đó tỏi đứng cùng các thực phẩm như bơ, hành tây, lựu và hạt dẻ cười. Đây đều là những nguyên liệu có nguồn gốc thực vật và được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng.
Với nhiều gia đình Việt, tỏi đã trở thành một phần quen thuộc trong căn bếp. Từ món xào, món kho đến nước chấm, loại gia vị này xuất hiện thường xuyên và có thể sử dụng cả khi sống lẫn sau khi nấu chín.
Theo các nghiên cứu được bài gốc dẫn, trong một củ tỏi có khoảng 1mg natri, 12mg kali và 4mg photpho, cùng các hợp chất như alliin, allicin và diallyl disulfide.
Những hợp chất đáng chú ý trong củ tỏi
Nhóm hợp chất chứa lưu huỳnh trong tỏi được nghiên cứu về khả năng thúc đẩy cơ thể sản sinh enzyme chống đột biến tế bào. Các hợp chất này cũng được cho là có thể hỗ trợ quá trình giải độc, tác động đến hoạt hóa các chất gây ung thư và hỗ trợ hệ miễn dịch. Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TPHCM) cũng đề cập đến allicin, hợp chất được tạo ra khi tỏi được nghiền nát, thái nhỏ hoặc băm. Allicin có đặc tính kháng khuẩn, kháng nấm và được cho là có khả năng làm chậm quá trình tăng sinh tế bào bất thường.
Bên cạnh đó, tỏi từ lâu còn được biết đến với những tác dụng liên quan đến cholesterol và tim mạch. Tuy nhiên, những lợi ích này không có nghĩa người dùng nên ăn tỏi càng nhiều càng tốt. Theo thông tin trong bài gốc, người lớn nên ăn khoảng 2-3 nhánh tỏi sống hoặc 4-5 nhánh đã nấu chín mỗi ngày. Ăn quá nhiều có thể gây ảnh hưởng đến dạ dày, trong khi người đang đói hoặc bị tiêu chảy nên hạn chế vì tỏi có tính cay nồng.
Một lưu ý khác được đề cập từ quan niệm Đông y là tỏi có thể “hại con mắt”. Người đang mắc bệnh về mắt, đặc biệt người sức khỏe yếu, khí huyết suy nhược, được khuyến nghị hạn chế sử dụng loại gia vị này. Điều đáng chú ý là loại gia vị được BBC Good Food đưa vào danh sách thực phẩm tốt nhất thế giới không phải nguyên liệu xa lạ hay khó tìm. Tỏi có mặt trong nhiều căn bếp Việt và giá thường chỉ vài chục nghìn đồng một ký.Từ một gia vị bình dị, tỏi được nghiên cứu với nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học. Giá trị của loại thực phẩm này vì thế không nằm ở việc sử dụng thật nhiều, mà ở cách dùng phù hợp trong bữa ăn hằng ngày.Một củ tỏi nhỏ có thể đi cùng nhiều món ăn quen thuộc, nhưng những lợi ích sức khỏe được nhắc đến vẫn cần được hiểu đúng và sử dụng vừa phải.
Trần Thu (tổng hợp)
