Tây Hồ thí điểm mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày

Phường Tây Hồ, Hà Nội, đưa vào hoạt động cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại số 14 phố Quảng An, dự kiến phục vụ 20 người đầu tiên với mức phí khoảng 5 triệu đồng/người/tháng.

Sáng 12/8, mô hình được khai trương tại Trạm Y tế Quảng An, theo Đề án được UBND phường phê duyệt tại Quyết định số 1731/QĐ-UBND ngày 05/8. Đây là một trong 6 mô hình thí điểm chăm sóc người cao tuổi ban ngày được Hà Nội triển khai, theo nguyên tắc sáng đưa đi, chiều đón về và không lưu trú qua đêm.

Tới dự lễ khai trương có Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn và Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà. Phát biểu tại sự kiện, ông Thuấn cho rằng chăm sóc người cao tuổi cần được thực hiện liên tục ngay tại cộng đồng, thay vì chỉ tập trung khi người dân phát bệnh rồi mới đến bệnh viện.

Mô hình tại Tây Hồ không phải thử nghiệm đầu tiên của thành phố. Từ đầu tháng 6, Hà Nội đã triển khai một cơ sở tương tự tại Trạm Y tế Thạch Bàn, phường Long Biên; sau gần một tháng, nơi này ghi nhận hơn 280 lượt người cao tuổi đến trải nghiệm nhưng chỉ có 18 người đăng ký tham gia thường xuyên.

Việc triển khai các cơ sở chăm sóc ban ngày gắn với Nghị định 168/2026/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Dân số 2025, có hiệu lực từ 01/7/2026. Quy định này cho phép tổ chức mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại trạm y tế cấp xã, phường theo nguyên tắc “sáng đi – chiều về”, đồng thời không thay thế việc điều trị nội trú tại bệnh viện.

Một khoảng nối giữa gia đình và y tế cơ sở

Nhu cầu chăm sóc người cao tuổi đang tăng cùng tốc độ già hóa dân số. Theo Tổng cục Thống kê, Việt Nam có khoảng 14,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên vào năm 2024 và con số này được dự báo đạt 20,9 triệu vào năm 2034; chỉ số già hóa có thể vượt 100 vào khoảng năm 2032.

Riêng tại quận Tây Hồ, Hội Người cao tuổi có hơn 17.000 hội viên theo số liệu năm 2024. So với quy mô đó, 20 người tham gia đợt đầu tại phường Tây Hồ mới là bước khởi đầu nhỏ, nhưng mô hình mở ra thêm một lựa chọn cho những gia đình chưa muốn để người cao tuổi sống một mình nhưng cũng chưa cần đến dịch vụ nội trú.

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn đánh giá mô hình tạo ra “khoảng nối rất cần thiết giữa gia đình, cộng đồng, y tế cơ sở và bệnh viện”. Theo ông, cách làm này có thể chia sẻ một phần gánh nặng chăm sóc với con cháu mà vẫn giữ gia đình ở vị trí trung tâm, đồng thời yêu cầu Hà Nội đặt chất lượng và an toàn của người cao tuổi lên hàng đầu.

Viện dưỡng lão công lập tại Hà Nội triển khai mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày, dự kiến mức đóng góp khoảng 5 triệu đồng/tháng.
Lãnh đạo Bộ Y tế và TP Hà Nội tham quan cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại Hà Nội. (Ảnh minh họa: HPM)

Mức phí dự kiến khoảng 5 triệu đồng/người/tháng, chưa tính cuối tuần, cũng là một điểm đáng chú ý. So với các cơ sở dưỡng lão nội trú tư nhân có mức thu từ khoảng 10 triệu đồng/tháng trở lên, lựa chọn ban ngày có thể phù hợp hơn với những gia đình muốn người cao tuổi được chăm sóc trong ngày nhưng vẫn trở về nhà vào buổi tối.

Dù vậy, kinh nghiệm từ Long Biên cho thấy việc đưa mô hình vào thực tế cần thêm thời gian để người dân làm quen. Hơn 280 lượt trải nghiệm nhưng chỉ 18 người đăng ký thường xuyên cho thấy khoảng cách giữa nhu cầu được quan tâm và thói quen sử dụng dịch vụ vẫn còn.

Với 20 người đăng ký ban đầu tại Tây Hồ, mô hình mới đang ở những bước đầu tiên. Hiệu quả chăm sóc, mức độ gắn bó của người cao tuổi và khả năng duy trì chi phí sẽ là những yếu tố quyết định liệu cách làm này có thể trở thành một lựa chọn quen thuộc của các gia đình Hà Nội hay không.

Vũ Phượng (tổng hợp)