Hà Nội đẩy nhanh xử lý phạt nguội bằng công nghệ AI

Hơn 12.800 phương tiện bị camera AI phát hiện vi phạm tại Hà Nội trong một tháng. Cơ quan chức năng đề xuất chuyển toàn bộ quy trình phạt nguội lên môi trường điện tử.

Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) đang đề xuất sửa Luật Xử lý vi phạm hành chính, theo hướng số hóa toàn bộ quy trình xử lý các vi phạm giao thông được phát hiện bằng thiết bị kỹ thuật.

Theo phương án được đề xuất, với những hành vi được camera, máy đo tốc độ hoặc cân tải trọng ghi nhận, cơ quan chức năng có thể căn cứ vào dữ liệu điện tử để ra quyết định xử phạt mà không cần lập biên bản giấy như hiện nay. Hệ thống dự kiến tự động gửi thông báo đến tài khoản định danh điện tử của người vi phạm trong vòng 2 giờ.

Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh số lượng phương tiện bị camera phát hiện vi phạm tại Hà Nội tăng nhanh. Từ ngày 15/7 đến 14/8, hệ thống camera AI ghi nhận hơn 12.800 phương tiện vi phạm, trong đó hơn 12.400 chủ xe được gửi thông báo phạt nguội.

Phạt nguội Hà Nội là hình thức xử lý các hành vi vi phạm được camera hoặc thiết bị kỹ thuật ghi nhận, thay vì lực lượng chức năng dừng phương tiện để xử lý trực tiếp.

Từ năm 2020, Hà Nội từng bước mở rộng hệ thống camera AI nhằm giám sát giao thông liên tục. Trong 6 tháng đầu năm 2026, 1.837 camera AI tại 195 nút giao đã phát hiện hơn 33.100 trường hợp vi phạm.

Thành phố đang có kế hoạch mở rộng hệ thống lên hơn 2.400 camera, trong đó hơn 1.100 camera chuyên phát hiện các vi phạm về trật tự, an toàn giao thông.

Xử lý vi phạm có thể chỉ còn vài giờ

Trong giai đoạn từ 15/7 đến 14/8, bên cạnh hơn 12.400 trường hợp được gửi thông báo phạt nguội, lực lượng chức năng còn lập biên bản tại chỗ 410 trường hợp. Đối với ôtô, lỗi dừng, đỗ sai quy định chiếm gần 9.000 trường hợp.

Theo quy trình hiện hành, sau khi camera ghi nhận lỗi, cơ quan chức năng phải xác minh phương tiện, gửi thông báo và người vi phạm thường phải trực tiếp đến cơ quan công an để giải quyết. Quy trình này có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần.

Nếu đề xuất sửa luật được thông qua, dự kiến từ năm 2027, quy trình trên sẽ được rút ngắn đáng kể. Người vi phạm có thể nhận thông báo, xác nhận chấp hành hoặc gửi khiếu nại ngay trên ứng dụng điện tử.

Việc tự động hóa cũng đặt ra vấn đề về khả năng phát sinh nhiều lỗi được xử lý cùng lúc. Một chủ ôtô biển Hà Nội từng bị Công an Phú Thọ lập biên bản 96 lỗi qua camera AI, với tổng số tiền phạt 474,6 triệu đồng.

Tìm hiểu nỗi lo phạt nguội giao thông qua hệ thống camera giám sát và những lưu ý quan trọng người dân cần biết để tránh vi phạm.
Camera giám sát giao thông lắp đặt trên đường phố để ghi nhận vi phạm và phạt nguội. (Ảnh minh họa: HPM)

Cục Cảnh sát giao thông cho biết đã mở kênh email tiếp nhận phản ánh của người dân, trong đó có nhiều trường hợp đề nghị gỡ cảnh báo phạt nguội để phục vụ đăng kiểm.

Với những trường hợp vi phạm trong tình thế cấp thiết, chẳng hạn đưa người đi cấp cứu, người dân có thể được xem xét miễn trách nhiệm nếu cung cấp được giấy tờ hoặc hình ảnh chứng minh tình huống.

Việc bỏ biên bản giấy và chuyển sang xử lý điện tử được kỳ vọng giảm áp lực cho lực lượng chức năng, đồng thời giúp người dân giải quyết vi phạm thuận tiện hơn. Tuy nhiên, dữ liệu về phương tiện và chủ xe cần được cập nhật chính xác, nhất là những xe đã chuyển nhượng nhưng chưa hoàn tất thủ tục sang tên.

Khi phạt nguội Hà Nội được xử lý trên môi trường điện tử, khoảng cách từ lúc camera ghi nhận vi phạm đến khi chủ xe nhận thông báo có thể được rút ngắn đáng kể. Đây cũng là bước thay đổi lớn trong cách ứng dụng công nghệ vào quản lý giao thông đô thị.

Hồng Sơn (tổng hợp)