Iran cảnh báo các quốc gia tham gia chiến dịch kinh tế của Mỹ sẽ bị coi là kẻ thù, đồng thời đe dọa ngăn dòng dầu rời khỏi vịnh Ba Tư.
- Mỹ phát hiện mỏ vonfram trị giá 152 tỷ USD tại Nevada
- Người Việt ăn thịt gần gấp đôi khuyến nghị, thiếu rau xanh
- Hải Phòng dự kiến mở phố đi bộ ẩm thực đêm với 22 – 30 gian hàng
Người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Mohsen Rezaei đưa ra cảnh báo trên truyền hình nhà nước IRIB vào thứ Bảy, trong bối cảnh Washington chuẩn bị áp các biện pháp kinh tế mới với Tehran. Tuyên bố được đưa ra sau phát biểu ngày 19/8 của Tổng thống Mỹ Donald Trump về một “chiến dịch kinh tế nghiền nát nhất từng được thực hiện với bất kỳ quốc gia nào” nhắm vào Iran.
Ông Rezaei cảnh báo: “Chúng tôi cảnh báo tất cả các quốc gia lân cận không nên tham gia cuộc chiến kinh tế của Mỹ. Nếu không, chúng tôi sẽ coi họ là kẻ thù”. Cùng thời điểm, Bộ Ngoại giao Iran chỉ trích các biện pháp trừng phạt mà Mỹ chuẩn bị áp dụng, cho rằng Washington đang tìm cách thực thi “chủ quyền ngoài lãnh thổ” đối với các nước thành viên Liên Hợp Quốc.
Xung đột Mỹ – Iran bắt đầu từ cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động ngày 28/02/2026, sau đó làm thay đổi tình hình tại Trung Đông. Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải từng vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu, từ đó gần như đóng cửa đối với hoạt động thương mại thông thường.
Tháng 6/2026, các bên trung gian từng công bố biên bản ghi nhớ hướng tới chấm dứt xung đột trong 60 ngày. Tuy nhiên, chiến sự tái diễn vào tháng 7 sau khi Iran tấn công ba tàu thương mại đi chệch tuyến đường đã được phê duyệt trước.
Sức ép thể hiện rõ qua dòng dầu
Những ảnh hưởng kinh tế của phong tỏa và trừng phạt cũng đã thể hiện trên hoạt động xuất khẩu dầu của Iran. Dữ liệu theo dõi tàu chở dầu cho thấy lượng dầu thô xuất khẩu trong tháng này trung bình chỉ khoảng 287.000 thùng/ngày, trong khi con số trước chiến tranh vào khoảng 2 triệu thùng/ngày, tức chưa bằng 1/7 mức trước đó.
Trung Quốc, thị trường mua dầu lớn nhất của Iran, hiện tiếp nhận khoảng 523.000 thùng/ngày, giảm đáng kể so với hơn 1,7 triệu thùng/ngày vào thời điểm đầu chiến tranh. Giá dầu Brent đã vượt 93 USD/thùng khi ngày càng nhiều tàu thương mại chuyển hướng sang tuyến phía Oman thay cho tuyến phía Bắc do Iran kiểm soát.
Trong khi đó, ông Rezaei tiếp tục khẳng định Iran có thể ngăn hoàn toàn dầu rời khỏi vịnh Ba Tư nếu các nước tiếp tục siết trừng phạt: “Nếu họ hành động như vậy, chúng tôi sẽ không cho phép dù chỉ một giọt dầu rời khỏi vịnh Ba Tư, kể cả qua eo biển Hormuz lẫn các tuyến đường khác”. Ông cho rằng Iran “vẫn còn nhiều quân bài”, đồng thời nói nước này mới chỉ nhắm vào các căn cứ quân sự Mỹ và chưa tấn công lợi ích kinh tế.
Theo ông Rezaei, Tehran có thể thay đổi cách đáp trả nếu Washington áp đặt các biện pháp kinh tế mới: “Mỹ có các công ty dầu mỏ và lợi ích kinh tế quanh Iran cũng như ở nơi khác, và chúng tôi sẽ tấn công họ”.
Bà Helima Croft, người đứng đầu bộ phận chiến lược hàng hóa toàn cầu tại RBC Capital Markets, cho rằng Iran vốn đã nằm trong nhóm những quốc gia chịu nhiều lệnh trừng phạt nhất thế giới. Theo bà, vấn đề đặt ra là liệu các biện pháp mới có thể khiến Tehran thay đổi hành vi hay không, trong khi giới lãnh đạo Iran dường như tin rằng họ có thể trụ vững lâu hơn Mỹ.
Ở khu vực, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), một trong những đối tác thương mại lớn của Iran, tuyên bố tạm dừng toàn bộ giao dịch thương mại và tài chính với Tehran từ ngày 18/8. Trái lại, Trung Quốc phản đối kế hoạch trừng phạt của Mỹ và cho rằng biện pháp này không thể giải quyết xung đột tại Trung Đông.
Nguyễn Chiu (tổng hợp)
