Việc kiểm tra bến thủy nội địa tại Hải Phòng diễn ra trong bối cảnh nhiều nước tăng giám sát đường thủy, đặc biệt với hoạt động vận chuyển cát.
- Người đàn ông 62 tuổi hầu tòa trong vụ án giết người
- Trump tính đưa Hormuz vào chủ quyền Mỹ
- Động đất 7,7 độ tại Indonesia: Hai người chết, cảnh báo sóng thần được dỡ bỏ
Khai thác cát trái phép trở thành vấn đề toàn cầu
Một nghiên cứu toàn cầu công bố tháng 7/2026, do Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore) dẫn đầu, cho thấy cát đang được khai thác tại nhiều con sông với tốc độ vượt khả năng phục hồi tự nhiên. Lượng khai thác được đánh giá vượt hơn 150% giới hạn cho phép, trong đó khoảng 60% là hoạt động trái phép.
Tại Việt Nam, áp lực thiếu nguồn cát sông cũng ngày càng rõ. Năm 2026, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng giao thông và nông nghiệp TP Cần Thơ phê duyệt sử dụng 2 triệu m³ cát biển để phục vụ dự án cao tốc Cần Thơ – Cà Mau đang chậm tiến độ. Đây là một trong những dấu hiệu cho thấy nhu cầu tìm nguồn vật liệu thay thế khi việc khai thác cát sông được kiểm soát chặt hơn.
Nhiều nghiên cứu về sông Mekong cảnh báo khai thác cát làm suy giảm lượng phù sa, khiến lòng sông hạ thấp và gia tăng xói lở bờ sông. Khi nước biển dâng kết hợp với lòng sông bị hạ thấp, nguy cơ xâm nhập mặn vào các vùng nước ngọt cũng tăng, tác động đến sản xuất nông nghiệp.
Kiểm tra đường thủy được tăng cường trong khu vực
Tại Thanh Hóa, trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng Cảnh sát đường thủy tổ chức 106 ca tuần tra với 358 cán bộ tham gia trên các tuyến trọng điểm. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 38 trường hợp vi phạm, chủ yếu liên quan đến lái tàu sử dụng rượu bia, chở hàng vượt vạch mớn nước, đón trả khách sai bến và vi phạm chứng chỉ chuyên môn.
Từ ngày 01/9/2026, Bộ Xây dựng Việt Nam yêu cầu các phương tiện đường thủy thực hiện dịch vụ an toàn hàng hải lắp đặt thiết bị AIS hoặc thiết bị giám sát hành trình bằng GPS, nhằm hỗ trợ công tác quản lý và kiểm tra.Tại Philippines, sau vụ chìm phà ngày 26/01/2026 khiến 65 người thiệt mạng, Cơ quan Hàng hải Philippines (MARINA) triển khai kiểm tra ngẫu nhiên trên toàn quốc. Nội dung tập trung vào an toàn tàu, tình trạng kỹ thuật và năng lực thuyền viên, cho thấy công tác bảo đảm an toàn không chỉ phụ thuộc vào thời tiết mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng hoạt động của phương tiện.
Các nghiên cứu về tai nạn đường thủy cũng cho thấy vai trò lớn của yếu tố con người. Phân tích 20 năm báo cáo điều tra tai nạn tại Trung Quốc, giai đoạn 2000-2020, ghi nhận hơn 90% vụ tai nạn hàng hải có liên quan đến con người. Những hành vi như chở quá tải hoặc bỏ qua kiểm định xuất hiện phổ biến hơn ở tai nạn đường sông so với đường biển.Trong những tháng cuối năm 2026, các tổ chức kiểm soát cảng Paris MoU và Tokyo MoU dự kiến triển khai chiến dịch kiểm tra tập trung về cố định hàng hóa từ tháng 9 đến tháng 11. Những tàu có nguy cơ cao có thể được kiểm tra với tần suất khoảng 5-6 tháng.
Từ những diễn biến trên, việc Công an Hải Phòng kiểm tra các bến thủy, xử lý phương tiện chở quá tải và tạm giữ tàu vận chuyển cát không rõ nguồn gốc nằm trong xu hướng tăng cường quản lý đường thủy tại Việt Nam và khu vực. Động thái này cũng diễn ra trong bối cảnh khai thác cát trái phép ngày càng được nhìn nhận là vấn đề môi trường cần kiểm soát chặt chẽ.
Ninh Lý (tổng hợp)
