Chuyến đi không được công bố của Giám đốc CIA John Ratcliffe tới Moskva diễn ra giữa lúc đàm phán Nga-Ukraine chưa có đột phá, đặt ra nhiều câu hỏi về thông điệp phía sau.
- Hải Phòng khẩn trương di dời dân khỏi vùng sạt lở
- Bán 10kg vảy tê tê online, ba người lĩnh 48 tháng tù
- Đề nghị mức án tử hình với 9 bị cáo trong chuyên án ma túy VN10
Một chiếc Boeing C-17 Globemaster III của Không quân Mỹ hạ cánh xuống sân bay Vnukovo, Moskva, sáng 25/8. Trên máy bay được cho là Giám đốc CIA John Ratcliffe, người đang có chuyến đi đầu tiên tới Nga kể từ khi đảm nhiệm vị trí đứng đầu cơ quan tình báo Mỹ vào tháng 01/2025.
Thông tin về chuyến đi xuất hiện qua các nguồn tin báo chí Mỹ, trong khi Washington chưa công bố chính thức chương trình của ông Ratcliffe. Một quan chức Mỹ am hiểu lịch trình chỉ xác nhận với CNN rằng ông tới Nga để gặp các quan chức nước này nhưng không tiết lộ nội dung.
Vì vậy, điều khiến chuyến đi gây chú ý không chỉ là địa điểm đến, mà còn là sự im lặng bao quanh nó.
Máy bay được cho là xuất phát từ Căn cứ Liên hợp Andrews, dừng tại Riga, Latvia, trước khi tiếp tục tới Moskva. Sau khi hạ cánh, một đoàn xe mang biển ngoại giao Mỹ được nhìn thấy di chuyển trong thành phố.
Một chuyến đi giữa những tín hiệu trái chiều
Trong những ngày trước chuyến đi, Washington được cho là đã thông báo cho Ukraine về việc một phái đoàn cấp cao Mỹ tới Nga. Kiev đồng thời được đề nghị tạm ngừng một số cuộc tấn công bằng drone và tên lửa tầm xa nhằm vào Moskva, St. Petersburg và các khu vực phía bắc Nga trong thời gian phái đoàn hiện diện.
Nếu đúng như các nguồn tin mô tả, đây không phải một yêu cầu thông thường.
Một chuyến công tác của quan chức Mỹ tại Nga, trong bối cảnh hai nước vẫn ở trạng thái đối đầu sâu sắc, vốn đã đòi hỏi những tính toán đặc biệt. Việc Washington muốn giảm nguy cơ xảy ra một cuộc tấn công đúng thời điểm đoàn công tác tới Moskva càng cho thấy mức độ nhạy cảm của hoạt động này.
Nhưng điều khó hiểu hơn lại đến từ chính Điện Kremlin.
Phát ngôn viên Dmitry Peskov nói Moskva không có thông tin về chiếc máy bay quân sự Mỹ và khẳng định không có kế hoạch gặp gỡ quan chức chính quyền Mỹ trong tuần đó. Trong khi các nguồn tin Mỹ cho biết Ratcliffe tới Nga để tiến hành các cuộc gặp.
Hai thông tin cùng tồn tại, nhưng chưa có lời giải thích rõ ràng.
Nếu các cuộc gặp thực sự diễn ra, chúng có thể được tiến hành ở những kênh mà cả hai phía đều không muốn công khai. Còn nếu Moskva thực sự không được thông báo về chuyến đi, câu hỏi lại càng trở nên đáng chú ý: một quan chức tình báo cấp cao Mỹ đã tới thủ đô Nga để làm gì?
Chưa có nguồn tin đáng tin cậy xác nhận ông Ratcliffe đã gặp Tổng thống Vladimir Putin, Giám đốc SVR Sergei Naryshkin hay một quan chức Nga cụ thể nào. Vì vậy, những suy đoán về nội dung cuộc gặp vẫn chỉ nên được xem là khả năng.
Điều có thể khẳng định là chuyến đi diễn ra trong một thời điểm đặc biệt.
Nỗ lực thúc đẩy đàm phán giữa Nga và Ukraine vẫn chưa tạo ra bước đột phá. Trên chiến trường, các cuộc tấn công tiếp tục diễn ra. Trong khi đó, Washington phải tìm cách duy trì một kênh liên lạc với Moskva mà không làm suy yếu lập trường của mình đối với Ukraine.
Trong hoàn cảnh ấy, CIA có một vai trò khác với ngoại giao truyền thống.
Khi những điều quan trọng không xuất hiện trên bàn họp
Giám đốc CIA không phải là nhà ngoại giao theo nghĩa thông thường. Cơ quan ông lãnh đạo cũng không phải nơi đưa ra các tuyên bố ngoại giao công khai.
CIA hoạt động trong một thế giới mà nhiều thông tin quan trọng nhất thường không xuất hiện trên các bản thông cáo.
Đó có thể là đánh giá tình báo, những cảnh báo về ý định quân sự, các kênh liên lạc kín hoặc những thông điệp mà chính phủ không muốn công khai. Bởi vậy, việc ông Ratcliffe trực tiếp tới Moskva khiến chuyến đi mang một sắc thái khác.
Đặc biệt, The Wall Street Journal đưa tin tình báo Mỹ đã thu thập thông tin cho thấy Nga có thể đang chuẩn bị cho những hoạt động nhằm thử thách quyết tâm của NATO. Đây là chi tiết khiến chuyến đi càng được chú ý, dù chưa có bằng chứng công khai cho thấy đây chính là nội dung ông Ratcliffe mang tới Moskva.
Nếu thông tin tình báo này được đặt cạnh thời điểm chuyến đi, có thể hình dung một khả năng: Washington muốn duy trì đối thoại với Nga nhưng đồng thời truyền đạt những cảnh báo mà họ cho rằng cần được nói trực tiếp.
Tuy nhiên, đó vẫn là một cách diễn giải, không phải kết luận.
William Burns, người tiền nhiệm của Ratcliffe, từng tới Moskva vào tháng 11/2021 và gặp Nikolai Patrushev, khi đó là Thư ký Hội đồng An ninh Nga. Chỉ vài tháng sau, Nga mở chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Ukraine.
Lịch sử không nhất thiết lặp lại. Nhưng việc một giám đốc CIA một lần nữa xuất hiện tại Moskva trong lúc căng thẳng Nga-Mỹ và cuộc chiến Ukraine vẫn kéo dài khiến chuyến đi khó tránh khỏi được đặt trong bối cảnh ấy.
Cho tới khi Washington hoặc Moskva công bố thêm thông tin, câu hỏi lớn nhất vẫn chưa có câu trả lời.
Ratcliffe tới Moskva để tìm kiếm một thỏa thuận, truyền đi một cảnh báo hay mở lại một kênh liên lạc bí mật?
Có lẽ điều đáng chú ý nhất của chuyến đi không nằm ở chiếc C-17 đã hạ cánh xuống Vnukovo, mà nằm ở những gì có thể đã được nói sau những cánh cửa không có máy quay.
Bởi trong những thời điểm căng thẳng nhất, đôi khi chính những cuộc gặp không được thừa nhận lại cho thấy các bên đang thực sự lo lắng về điều gì.
Đào Chương (tổng hợp)
