Tây Bắc Thái Bình Dương và Biển Đông cùng ghi nhận bốn cơn bão Saudel, Narra, Gaenari và Atsani, trong đó giới chuyên gia cảnh báo bão có xu hướng dữ dội hơn và khó lường hơn.
- Cựu tù nhân ở Nghệ An đào ma túy chôn dưới vườn, nhận án 25 năm
- Giám đốc Gia Lai bị bắt vì chiếm đoạt 12 tỷ đồng góp vốn
- Môi giới lừa bán một thửa đất cho nhiều người, chiếm hơn 1 tỷ đồng
Ngày 24-25/8, bốn hệ thống nhiệt đới cùng hoạt động trên Tây Bắc Thái Bình Dương, nâng số bão được đặt tên trong năm 2026 lên 21 cơn. Hiện tượng này diễn ra trong bối cảnh nhiệt độ đại dương tăng, nhưng giới khoa học cho rằng không thể chỉ dựa vào số lượng để kết luận biến đổi khí hậu làm bão xuất hiện nhiều hơn.
Theo dữ liệu vệ tinh khí tượng công bố ngày 24/8, Narra là cơn bão thứ 19 được đặt tên trong năm 2026 và từng gây lở đất, lũ lụt tại miền Bắc Việt Nam khiến một người thiệt mạng. Gaenari, cơn thứ 20, đổ bộ tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc ngày 24/8.
Saudel là cơn thứ 18 và được đánh giá là hệ thống mạnh nhất trong bốn cơn, từng di chuyển hơn 3.000km trên Tây Thái Bình Dương. Atsani vừa được đặt tên, trở thành cơn bão thứ 21 và tiếp tục mạnh lên.
Theo bài phân tích của Giáo sư Vi Kha (Wei Ke), Viện Vật lý Khí quyển – Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, đăng trên CGTN ngày 25/8, đây là thời điểm hoạt động bão đạt đỉnh trong mùa năm nay. Ông cho rằng về mặt lý thuyết, bão hình thành từ các vùng biển nhiệt đới ấm… (nguồn: CGTN)
Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng bão
Thống kê khí hậu học cho thấy trung bình mỗi năm có 13-14 cơn bão được đặt tên hình thành trên Tây Bắc Thái Bình Dương và Biển Đông trong giai đoạn từ tháng 01 đến tháng 8. Đến cuối tháng 8/2026, số bão được đặt tên đã lên 21 cơn, cao hơn đáng kể mức trung bình nhiều năm.
Saudel từng đạt cường độ rất mạnh, với gió giật hơn 200km/h, hướng về quần đảo Okinawa và Amami của Nhật Bản. Theo cập nhật của lực lượng quân sự Mỹ đồn trú tại Okinawa lúc 7h ngày 26/8 (giờ Nhật Bản), bão đã suy yếu còn mức tương đương cấp 1 và đi qua phía Bắc đảo Okinawa.
Dù vậy, gió giật cấp bão nhiệt đới vẫn có thể ảnh hưởng khu vực phía Bắc đảo trong ngày. Gaenari đang suy yếu sau khi đổ bộ Phúc Kiến, còn Atsani được theo dõi sát do nằm gần Saudel, khiến hướng di chuyển khó dự báo hơn.
Sự xuất hiện cùng lúc của bốn cơn bão đặt ra câu hỏi về tác động của biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, theo giới khoa học, mối quan hệ giữa nhiệt độ toàn cầu và số lượng bão không đơn giản.
“Về mặt lý thuyết, bão hình thành từ các vùng biển nhiệt đới ấm. Khi nhiệt độ bề mặt biển toàn cầu tăng, diện tích vùng biển ấm mở rộng và lớp nước ấm ở tầng trên đại dương dày hơn, cung cấp nhiều năng lượng nhiệt hơn cho các mầm bão phát triển và mạnh lên”, Giáo sư Vi Kha phân tích.
Ông đồng thời lưu ý nước biển ấm chỉ là một điều kiện để bão phát triển. Sự hình thành bão còn phụ thuộc môi trường gió, độ ẩm và các nhiễu động ban đầu phù hợp, vì vậy không thể xác lập mối liên hệ đơn giản giữa nóng lên toàn cầu và tổng số bão.
Điều đáng quan tâm hơn là xu hướng bão có cường độ mạnh hơn và phạm vi hoạt động mở rộng về phía Bắc. Từ năm 2020 đến nay, số tên bão bị “khai tử” vĩnh viễn do gây thiệt hại thảm khốc đã tăng, với 9 tên bị loại trong các năm 2022 và 2024, so với mức trung bình dài hạn khoảng 3,3 tên mỗi năm.
Những con số trên cho thấy vấn đề không chỉ là có bao nhiêu cơn bão xuất hiện cùng lúc. Khi đại dương tiếp tục ấm lên, xu hướng bão mạnh và phạm vi hoạt động rộng hơn có thể trở thành yếu tố cần được theo dõi chặt chẽ trong những mùa bão tiếp theo.
Lê Toan (tổng hợp)
