Scam Ready ASEAN hướng đến mục tiêu giúp kỹ năng nhận diện và phòng tránh lừa đảo trở thành năng lực thiết yếu của người dân trong thời đại công nghệ số.
Mỗi ngày, người dùng có thể nhận hàng chục tin nhắn, cuộc gọi và thông tin trên internet. Trong số đó, có những nội dung được thiết kế nhằm tạo cảm giác khẩn cấp, đánh vào lòng tin hoặc sự lo lắng để buộc nạn nhân đưa ra quyết định nhanh chóng. Đó là cách nhiều vụ lừa đảo trực tuyến diễn ra.
Khi AI tạo sinh xuất hiện, các thủ đoạn cũ tiếp tục được nâng cấp. Đối tượng có thể sử dụng giọng nói giả, video deepfake hay chatbot mạo danh để tạo ra những tình huống thuyết phục hơn. Chính vì vậy, vấn đề không chỉ nằm ở việc phát hiện một vụ lừa đảo cụ thể mà còn là xây dựng khả năng phòng vệ lâu dài.
Ngày 26/8, Chống Lừa Đảo công bố triển khai Scam Ready ASEAN tại Việt Nam. Chương trình do Quỹ ASEAN chủ trì, nhận tài trợ 5 triệu USD từ Google.org.
Dự án hướng tới việc trang bị kỹ năng tự bảo vệ cho 3 triệu người dân tại 11 quốc gia Đông Nam Á trong giai đoạn 2025 – 2027.
Khi phòng chống lừa đảo trở thành kỹ năng sống
Theo bà Nguyễn Như Quỳnh, Giám đốc vận hành Chống Lừa Đảo, chương trình là bước tiếp nối trong hành trình phụng sự cộng đồng mà đơn vị theo đuổi từ năm 2020. Mục tiêu của Scam Ready ASEAN là triển khai các hoạt động gắn với những tình huống mà người dân thực sự có thể gặp trong cuộc sống.
Thay vì chỉ cung cấp thông tin về những hình thức lừa đảo, chương trình chú trọng giúp người tham gia rèn kỹ năng phản ứng. Một trong các công cụ được sử dụng là trò chơi tương tác “Be Scam Ready”. Người dùng có thể tiếp cận các tình huống mô phỏng và học cách nhận ra những dấu hiệu đáng ngờ.
Song song với đó là việc xây dựng mạng lưới chuyên gia và đại sứ cộng đồng. Chống Lừa Đảo dự kiến đào tạo 90 chuyên gia Ít nhất 55% thành viên trong đội ngũ này là nữ. tập huấn và tiếp cận trực tiếp 25.000 người dân trên cả nước.
Nhóm 8 Đại sứ cộng đồng ASEAN Digital GrandPals cũng sẽ tập trung hỗ trợ người cao tuổi, giúp nhóm này không bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số.
Giám đốc Điều hành Quỹ ASEAN Piti Srisangnam cho rằng lừa đảo không chỉ gây tổn thất tài chính mà còn làm suy giảm niềm tin và ảnh hưởng đến những giá trị tinh thần. Tại Việt Nam, thống kê từ Bộ Công an cho thấy con số thiệt hại do lừa đảo trực tuyến năm 2025 đã vượt mốc 8.000 tỉ đồng.
Vì vậy, mục tiêu lâu dài của chương trình là để mỗi người, dù sống ở thành thị hay nông thôn, trẻ hay lớn tuổi, đều có khả năng tự nhận diện nguy cơ và bảo vệ mình. Trong thời đại mà lừa đảo có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức, kỹ năng phòng vệ số được kỳ vọng sẽ trở thành “vắc xin” giúp người dân bình tĩnh hơn trước những chiếc bẫy ngày càng tinh vi.
Thành Luân (tổng hợp)
