ĐÀ NẴNG – Làng rau Trà Quế, đại diện duy nhất của Việt Nam trong danh sách năm 2024, đã được UN Tourism vinh danh là một trong 55 làng du lịch tốt nhất thế giới sau khi vượt qua hơn 260 hồ sơ từ 60 quốc gia thành viên.
- 270.000 lượt khách và bài toán giữ sức hút cho Nghệ An
- Trump tuyên bố Mỹ đang nắm lợi thế trong cuộc đối đầu Iran
- Hải Phòng tăng cường xử lý vi phạm giao thông dịp lễ
Ngày 15/11/2024, tại thành phố Cartagena, Colombia, danh sách được công bố trong khuôn khổ Chương trình Phát triển Du lịch Nông thôn gắn với các mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc. Ngôi làng nay thuộc phường Hội An Tây, thành phố Đà Nẵng, được ghi nhận nhờ nghề trồng rau hữu cơ hơn 400 năm kết hợp với mô hình du lịch cộng đồng.
Trà Quế cách phố cổ Hội An khoảng 3 km và cách trung tâm Đà Nẵng chừng 20 km, nằm trên dải đất giữa sông Cổ Cò và đầm Trà Quế. Đất phù sa pha cát cùng khí hậu ôn hòa đã tạo điều kiện để người dân duy trì nghề trồng rau gia vị qua hơn bốn thế kỷ.
Người dân nơi đây vẫn sử dụng rong tươi vớt từ sông, đầm kết hợp với phân hữu cơ thay cho hóa chất, tạo nên hương thơm riêng cho nhiều loại rau như húng quế, tía tô, diếp cá. Tháng 4/2022, nghề trồng rau Trà Quế được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia.
Từ năm 2003, mô hình “một ngày làm nông dân” bắt đầu đưa du khách đến gần hơn với những công việc vốn quen thuộc của người trồng rau. Khách có thể xắn quần xuống ruộng, gánh nước bằng quang gánh gỗ và trực tiếp chăm sóc những luống rau, qua đó giúp nhiều nông hộ có thêm sinh kế song hành với nghề nông.
Giá trị của một ngôi làng không cần đổi thay quá nhiều
Danh hiệu Best Tourism Villages không phải sự ghi nhận đến trong một sớm một chiều. Ra đời từ năm 2021, chương trình của UN Tourism từng vinh danh 32 làng, sau đó mở rộng lên 55 làng từ năm 2023 và giữ quy mô này trong đợt công bố năm 2024.
Với chỉ khoảng 18 hecta đất canh tác và 202 hộ dân, Trà Quế đã vượt qua hàng trăm ứng viên để có mặt trong danh sách 55 làng được lựa chọn. Quy mô nhỏ nhưng những giá trị được gìn giữ qua nhiều thế hệ đã giúp ngôi làng tạo dấu ấn giữa các làng nghề, làng chài và cộng đồng nông thôn đến từ 60 quốc gia thành viên.
Điều làm nên sức hút của Trà Quế cũng không nằm ở những công trình nghỉ dưỡng lớn. Giữa xu hướng nhiều điểm đến đầu tư mạnh vào hạ tầng, ngôi làng rau vẫn giữ những công việc bình dị của đời sống nông nghiệp và biến chính trải nghiệm ấy thành một phần của du lịch.
Từ những luống rau và đôi quang gánh, người dân vừa duy trì nghề truyền thống, vừa mở thêm cơ hội việc làm cho cộng đồng. Giá trị của mô hình không chỉ nằm ở việc thu hút du khách mà còn ở khả năng để người dân tiếp tục sống bằng nghề của quê hương mình.
Trà Quế cũng không phải đại diện duy nhất của Việt Nam từng được thế giới chú ý trong mô hình du lịch gắn với bản sắc địa phương. Sang năm 2025, UN Tourism tiếp tục xướng tên Lô Lô Chải (Hà Giang) và Quỳnh Sơn (Lạng Sơn), cho thấy những cộng đồng nhỏ biết gìn giữ bản sắc đang có thêm cơ hội bước ra thế giới.
Từ một vùng chuyên canh rau, Trà Quế đã đi một chặng đường dài mà vẫn giữ những thói quen canh tác quen thuộc của mình. Có lẽ chính sự gìn giữ ấy đã tạo nên sức hấp dẫn: một ngôi làng không cần đánh đổi bản sắc để được biết đến, bởi điều thế giới tìm kiếm lại chính là những gì người dân nơi đây đã bền bỉ giữ lại qua nhiều thế hệ.
Nguyễn Mùi (tổng hợp)
