Đồng xu 1 USD khắc chân dung Tổng thống Donald Trump chính thức được đưa vào lưu thông tại Mỹ từ ngày 2/9. Đây là lần đầu sau một thế kỷ gương mặt một tổng thống đương nhiệm xuất hiện trên tiền Mỹ, trong khi giới luật gia cảnh báo động thái này có thể vi phạm luật liên bang.
- Đền Khúc Thừa Dụ được công nhận là điểm du lịch Hải Phòng
- Vụ ma túy VN10: Chi Dân, An Tây chờ phán quyết
- Nghỉ hưu lên thành phố trông cháu, một tháng sau bà quyết định về quê
Sở Đúc tiền Mỹ (U.S. Mint) cho biết đồng xu 1 USD in hình ông Trump được đưa vào lưu thông từ trưa 2/9 (giờ Mỹ), khoảng 23h cùng ngày theo giờ Hà Nội. Đồng tiền được phát hành nhân dịp 250 năm lập quốc.
Một mặt đồng xu khắc chân dung ông Trump cùng dòng chữ “Liberty” (Tự do) và “In God We Trust” (Chúng tôi tin vào Chúa). Mặt còn lại là hình cách điệu con dấu Tổng thống Mỹ, với số “250” trên tấm khiên.
Bộ Tài chính Mỹ cho rằng việc phát hành dựa trên đạo luật năm 2020, cho phép thiết kế đồng xu mang tính biểu tượng cho dịp 250 năm lập quốc. Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ Dân chủ và chuyên gia luật hiến pháp cho rằng việc này có thể vi phạm quy định cấm người đang sống xuất hiện trên tiền tệ.
Tranh cãi pháp lý xoay quanh chân dung tổng thống
Việc đưa hình ông Trump lên tiền Mỹ đã được chuẩn bị từ trước. Trong nhiệm kỳ thứ hai, chân dung tổng thống lần lượt xuất hiện trên hộ chiếu Mỹ, thẻ vào công viên quốc gia và biển tại một số trụ sở liên bang. Kế hoạch đưa ông lên đồng 1 USD được khởi động từ cuối năm ngoái và vấp phản ứng ngay từ giai đoạn phác thảo.
Tháng 3, Ủy ban Mỹ thuật Liên bang, gồm nhiều thành viên do chính quyền bổ nhiệm, phê duyệt mẫu thiết kế. Đến tháng 5, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent công bố mẫu chính thức và cho biết chính quyền còn lên kế hoạch phát hành tờ 250 USD in hình ông Trump. Tuy nhiên, phương án này cần Quốc hội sửa luật.
Tháng 7, Bộ Tài chính xác nhận không tiếp tục kế hoạch đưa hình Harriet Tubman lên tờ 20 USD như cam kết trước đó. Quyết định này cũng vấp chỉ trích từ một số nghị sĩ lưỡng đảng.
Tranh cãi chính nằm ở hai nhóm quy định pháp luật. Tu chính án Thayer năm 1866 quy định chân dung người đã khuất mới được xuất hiện trên tiền tệ và chứng khoán Mỹ. Đạo luật Đồng xu Tổng thống năm 2005 cũng quy định không tổng thống nào, dù còn sống hay đã qua đời chưa đủ hai năm, được xuất hiện trên đồng xu.
Chính quyền Mỹ lại viện dẫn Đạo luật Tái thiết kế Đồng xu Lưu hành năm 2020, do ông Trump ký trong nhiệm kỳ đầu, cho phép Bộ trưởng Tài chính phát hành đồng 1 USD với thiết kế mang tính biểu tượng cho dịp 250 năm lập quốc.
Giáo sư Jeremy Paul, chuyên gia luật hiến pháp và cựu Hiệu trưởng Trường Luật Đại học Northeastern, cho rằng luật hiện hành cấm hình ảnh người còn sống xuất hiện trên tiền tệ. Ông nhận định dù các bên có thể diễn giải câu chữ pháp luật theo những hướng khác nhau, việc phát hành đồng xu vẫn đặt ra vấn đề về nguyên tắc và nguy cơ chính trị hóa tiền tệ.
Ở chiều ngược lại, ông Bessent viện dẫn tiền lệ năm 1926, khi Tổng thống Calvin Coolidge trở thành tổng thống đương nhiệm duy nhất từng xuất hiện trên tiền Mỹ, nhân dịp kỷ niệm 150 năm lập quốc.
Một đơn kiện nhằm ngăn chặn kế hoạch phát hành đồng xu đã bị tòa liên bang bác hồi tháng trước vì nguyên đơn chưa chứng minh được thiệt hại cụ thể. Do đó, vấn đề pháp lý cốt lõi về việc đồng xu in hình ông Trump có vi phạm luật liên bang hay không vẫn chưa được tòa án phán quyết.
Vinh Vũ (tổng hợp)
