Khi các nhà lãnh đạo thế giới chuẩn bị đến New York dự kỳ họp Đại hội đồng LHQ, Trung Đông đứng trước những lựa chọn mới, trong đó từng quyết định của Mỹ có thể tác động đến cục diện xung đột và an ninh khu vực.
- 26 thanh niên khuyết tật vượt nghịch cảnh, góp sức cho cộng đồng
- Vết nứt đất tại Lâm Đồng lan nhanh, hàng trăm người dân phải sơ tán
- Đường dây hợp thức hồ sơ cai nghiện và cái giá của những chữ ký khống
Theo Axios ngày 18/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến gặp lãnh đạo 6 nước đồng minh vùng Vịnh gồm Ả Rập Xê Út, Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar và UAE bên lề kỳ họp Đại hội đồng LHQ. Cuộc gặp được kỳ vọng tập trung vào những bước đi tiếp theo đối với cuộc xung đột đang diễn ra.
Ông Trump được cho là đã chỉ đạo quân đội Mỹ duy trì lực lượng tại Trung Đông đến cuối năm, nhằm chuẩn bị cho khả năng chiến sự được nối lại. Tuy nhiên, trước mỗi lựa chọn, Washington vẫn phải tính đến những lo ngại của các đồng minh trong khu vực.
Hồi tháng 8, Tổng thống Trump từng hoãn kế hoạch tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran sau khi Ả Rập Xê Út và Qatar lo ngại Tehran có thể đáp trả bằng cách nhắm vào các cơ sở dầu khí của hai nước.
Tổng thống Mỹ gần đây cho biết ông sắp đưa ra một quyết định lớn liên quan căng thẳng với Iran, trong đó có khả năng tiếp tục đối đầu hoặc mở ra cơ hội chấm dứt xung đột. “Đó là quyết định hệ trọng. Bất kỳ điều gì cũng có thể xảy ra”, ông nói.
Trong khi đó, Iran dù chịu thiệt hại về quân sự và kinh tế vẫn duy trì lập trường đối đầu, đồng thời cản trở hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz.
Ngày 18.9, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã tấn công một tàu chở dầu treo cờ Togo hôm 17/9, với cáo buộc con tàu tìm cách “di chuyển trái phép” qua eo biển Hormuz. Con tàu bị cháy và phải dừng hành trình.
Khi những tuyến hàng hải trở thành điểm nóng
Những diễn biến tại Hormuz không phải sức ép duy nhất mà Washington phải đối mặt. Trong những ngày gần đây, lực lượng Houthi ở Yemen tiếp tục gia tăng kiểm soát tại eo biển Bab el-Mandeb ở biển Đỏ, góp phần đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao.
Cuộc tiến công của Houthi đặt Mỹ trước bài toán khó. Washington không thể xem nhẹ nguy cơ một tuyến hàng hải quan trọng bị gián đoạn, nhưng một chiến dịch mới nhằm vào lực lượng này cũng có thể khiến quân đội Mỹ phải tiếp tục phân tán lực lượng trong lúc đang đối đầu với Iran.
Truyền thông Mỹ đưa tin Tổng thống Trump gần đây từ chối đề nghị của Ả Rập Xê Út về việc tấn công Houthi, lực lượng từng đạt thỏa thuận ngừng bắn với Washington vào năm ngoái. Thay vào đó, các quan chức Mỹ đã gặp đại diện Houthi tại Oman và nhận cam kết không tấn công tàu Mỹ, trong khi vẫn nhắm vào Ả Rập Xê Út.
Riyadh sau đó tìm kiếm sự hỗ trợ từ Trung Quốc. Theo Reuters, Bắc Kinh đề nghị Iran sử dụng ảnh hưởng đối với Houthi nhằm hạn chế nguy cơ xung đột lan rộng sang các tuyến vận tải năng lượng mà Trung Quốc phụ thuộc.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho rằng căng thẳng không nên lan thêm sang Yemen và biển Đỏ, đồng thời nhấn mạnh chủ quyền và an ninh của các nước cần được tôn trọng, còn những cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ đời sống người dân không được trở thành mục tiêu tấn công.
Trong lúc các tuyến hàng hải đứng trước nhiều sức ép, Mỹ cũng có động thái tăng cường quan hệ quốc phòng với Ả Rập Xê Út. Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 17/9 thông báo “bật đèn xanh” cho thỏa thuận bán máy bay chiến đấu ước tính trị giá 24,3 tỉ USD cho Riyadh.
Theo Reuters, thỏa thuận gồm 48 chiến đấu cơ tàng hình F-35, 49 động cơ Pratt & Whitney cùng các thiết bị liên lạc và phụ tùng hỗ trợ. Hợp đồng vẫn cần Quốc hội Mỹ thông qua.
Phía trước kỳ họp Đại hội đồng LHQ là nhiều câu hỏi chưa có lời giải. Mỹ phải cân nhắc lực lượng quân sự tại Trung Đông, phản ứng của các đồng minh vùng Vịnh và nguy cơ những tuyến vận tải năng lượng tiếp tục bị gián đoạn. Trong bối cảnh đó, từng quyết định được đưa ra có thể mở thêm một hướng đi cho cuộc xung đột vốn đã kéo dài.
Đào Chương (tổng hợp)
