Sức mua tăng, người Việt ngày càng quan tâm nguồn gốc thực phẩm

Sức mua trong nước tiếp tục cải thiện trong nửa đầu năm 2026, mở thêm cơ hội cho thị trường thực phẩm – đồ uống. Cùng lúc, người tiêu dùng ngày càng chú ý đến nguồn gốc, xuất xứ và độ an toàn của những sản phẩm đưa vào giỏ hàng.

Thị trường tiêu dùng Việt Nam đang có những tín hiệu tích cực. Theo báo cáo ngành thực phẩm – đồ uống giai đoạn 2025-2026 của Vietnam Report, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2025 đạt khoảng 7 triệu tỉ đồng, tăng 9,2% so với năm trước. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng thực đạt 6,7%.

Đà tăng tiếp tục được ghi nhận trong nửa đầu năm 2026. Sáu tháng đầu năm, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt khoảng 3,89 triệu tỉ đồng, tăng 12,9% so với cùng kỳ. Sau khi loại trừ yếu tố giá, mức tăng thực đạt 7,3%. Sức mua cải thiện tạo thêm dư địa để các doanh nghiệp thực phẩm – đồ uống mở rộng thị trường. Tuy nhiên, người tiêu dùng cũng đang phải đối mặt với mặt bằng giá cao hơn.

CPI bình quân năm 2025 tăng 3,31%. Trong đó, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 3,27%, riêng nhóm thực phẩm tăng 3,61%. Sáu tháng đầu năm 2026, CPI tăng 4,38%, giá thực phẩm tăng 4,7%, còn nhóm đồ uống và thuốc lá tăng 3,52% so với cùng kỳ. Khi giá cả tăng, người mua không chỉ cân nhắc số tiền phải bỏ ra mà còn quan tâm nhiều hơn đến giá trị thực nhận từ sản phẩm.

Nguồn gốc trở thành tiêu chí quan trọng khi chọn thực phẩm

Những vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm, hàng giả, hàng kém chất lượng và thông tin sai lệch về sản phẩm trong thời gian qua khiến người tiêu dùng thận trọng hơn. Khảo sát người tiêu dùng thực phẩm – đồ uống cho thấy nguồn gốc, xuất xứ là yếu tố được quan tâm nhiều nhất, với 60,1% người được hỏi đề cập. Tiếp đó, 59,2% quan tâm đến chất lượng và mức độ an toàn cho sức khỏe. Giá cả phù hợp với khả năng chi trả đứng ở mức 52,9%.

Ngoài ba yếu tố trên, 48,4% người khảo sát chú ý đến sự đa dạng và khả năng đáp ứng nhu cầu của sản phẩm. Khoảng 26% quan tâm đến hệ thống phân phối và mạng lưới bán hàng. Những con số này cho thấy giá vẫn có vai trò quan trọng trong quyết định mua hàng, nhưng người tiêu dùng không còn chỉ nhìn vào giá. Nguồn gốc, chất lượng và độ an toàn đang trở thành những tiêu chí song hành.

Theo Vietnam Report, doanh nghiệp được kỳ vọng minh bạch hơn về nguồn gốc, xuất xứ và nguyên liệu để người mua có thể biết sản phẩm đến từ đâu, được làm từ những nguyên liệu nào. Người tiêu dùng cũng mong muốn doanh nghiệp công khai kết quả kiểm nghiệm, chứng nhận chất lượng và quy trình sản xuất, kiểm soát an toàn. Những thông tin có thể kiểm chứng sẽ giúp người mua có cơ sở lựa chọn thay vì chỉ dựa vào quảng cáo.

Một yêu cầu khác là các công cụ truy xuất nguồn gốc thuận tiện, chẳng hạn mã QR, để người tiêu dùng có thể chủ động kiểm tra thông tin sản phẩm. Khi phát sinh vấn đề về an toàn, doanh nghiệp cũng được kỳ vọng chủ động thông báo và xử lý. Sự minh bạch vì thế không chỉ nằm trên bao bì mà còn thể hiện trong cách doanh nghiệp phản ứng khi có sự cố.

Trong một thị trường đang mở rộng, nguồn gốc rõ ràng và khả năng truy xuất thông tin đang dần trở thành một phần quan trọng để doanh nghiệp xây dựng niềm tin với khách hàng. Theo Statista, thị trường thực phẩm Việt Nam đạt khoảng 96,7 tỉ USD năm 2025 và được dự báo tăng lên 104,2 tỉ USD năm 2026.

Mordor Intelligence ước tính thị trường dịch vụ ăn uống đạt 24,77 tỉ USD năm 2025, dự kiến lên 27,38 tỉ USD năm 2026 và 45,21 tỉ USD vào năm 2031, với tốc độ tăng trưởng kép khoảng 10,55%/năm trong giai đoạn 2026-2031. Khi sức mua phục hồi, cơ hội của thị trường thực phẩm – đồ uống cũng mở rộng. Nhưng cùng với đó, người tiêu dùng đang đặt ra một yêu cầu rõ ràng hơn: sản phẩm không chỉ cần có giá phù hợp mà còn phải cho họ biết mình đang mua gì, nguồn nguyên liệu từ đâu và thông tin đó có thể kiểm chứng hay không.

Nghĩa Nguyễn (tổng hợp)