Giữa lúc những con tàu qua eo biển Hormuz thưa dần, Mỹ kêu gọi các nước vùng Vịnh mở thêm những hành lang vận chuyển dầu, tạo phương án dự phòng và giảm sự phụ thuộc vào tuyến hàng hải đang chịu nhiều biến động.
- Ông Trump cảnh báo xóa sổ Iran tại Liên hợp quốc
- Iran đưa ra đề xuất mới để nối lại đàm phán với Mỹ
- Mưa lớn phủ kín TP.HCM trong giờ tan tầm
Những con tàu từng nối tiếp nhau qua eo biển Hormuz giờ chỉ còn lại một phần nhỏ. Lưu lượng tàu qua tuyến hàng hải này đã giảm khoảng 95%, từ hơn 100 tàu mỗi ngày xuống trung bình 5 tàu. Trong bối cảnh đó, Mỹ đưa ra đề xuất xây dựng một hệ thống vận chuyển năng lượng mới tại vùng Vịnh, với UAE và Saudi Arabia được xác định là những đối tác chủ chốt.
Chúng tôi muốn xây dựng một hệ thống tương tự ở vùng Vịnh”, ông Agen trả lời phỏng vấn chương trình On The Record bên lề cuộc họp của Đại hội đồng liên hợp quốc hôm 22/9 (giờ Mỹ). Ông Jarrod Agen, Giám đốc điều hành Hội đồng quốc gia về thống trị năng lượng Mỹ, cho rằng khu vực cần giảm sự phụ thuộc vào Hormuz bằng cách phát triển nhiều tuyến vận chuyển khác nhau.
Theo ông Agen, các hành lang mới có thể đi theo hướng Đông – Tây, tránh eo biển Hormuz hoặc kết nối qua Thổ Nhĩ Kỳ để vào Địa Trung Hải. Điều Mỹ hướng tới không đơn thuần là một con đường khác. Đó là một mạng lưới đủ nhiều tuyến để khi một hành lang gặp vấn đề, các tuyến còn lại vẫn có thể duy trì hoạt động.
Để biến ý tưởng thành hệ thống vận chuyển thực tế, các quốc gia sẽ phải dành khoản đầu tư lên tới hàng tỉ USD cho cơ sở hạ tầng. Ông Agen cho rằng đây là chi phí cần được nhìn trong mối quan hệ với lợi ích lâu dài.
Đề xuất này được đưa ra trong thời điểm thị trường dầu mỏ chịu tác động rõ rệt từ những diễn biến tại khu vực. Giá dầu Brent từng tăng từ khoảng 72 USD/thùng lên gần 120 USD/thùng, trước khi ở mức khoảng 104 USD/thùng vào giữa tháng 9.
Sự thay đổi của giá dầu diễn ra cùng lúc hoạt động hàng hải tại Hormuz suy giảm mạnh. Khi số lượng tàu đi qua một tuyến huyết mạch giảm xuống chỉ còn khoảng 5 tàu mỗi ngày, câu chuyện về những tuyến vận chuyển thay thế không còn chỉ nằm trên bản thiết kế.
Theo ông Agen, Tổng thống Trump có thể đóng vai trò điều phối để các bên ngồi vào bàn đàm phán và tìm kiếm đồng thuận. Phía sau lời kêu gọi đó là một bài toán dài hạn: làm thế nào để dòng năng lượng của vùng Vịnh không phụ thuộc quá lớn vào một cửa ngõ duy nhất.
Với các quốc gia xuất khẩu dầu, việc mở thêm những hành lang vận chuyển đồng nghĩa với thay đổi cách tổ chức hạ tầng năng lượng. Với thị trường, đó là nỗ lực giảm rủi ro khi một tuyến đường quan trọng bị gián đoạn.
Đào CHương (tổng hợp)
