Từ những tuyến biển quanh eo Hormuz đến bàn đàm phán tại New York, căng thẳng Mỹ – Iran vẫn chưa hạ nhiệt. Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei cảnh báo Mỹ sẽ phải rời Trung Đông sau những tổn thất nặng nề.
- Iran nêu điều kiện mở lại eo biển Hormuz với Mỹ
- 65 bị cáo hầu tòa, 9 tội danh tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương
- Dòng dầu liên tục đổi hướng giữa những ngày biến động
Biển Ả Rập những ngày này không chỉ là một tuyến hàng hải nối Trung Đông với thế giới. Trong tuyên bố ngày 28/9, lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei cho rằng sự hiện diện của Mỹ tại khu vực sẽ không thể kéo dài.
Theo AFP, truyền hình nhà nước Iran phát đi tuyên bố bằng văn bản của ông Khamenei. Ông không trực tiếp gọi tên Mỹ, nhưng nói “kẻ thù” đã không còn dám tiến xa hơn biển Ả Rập sau những đòn giáng từ các chiến binh và lực lượng bảo vệ eo biển Hormuz.
Ông Khamenei cảnh báo mỗi lần đối phương vượt qua rủi ro để tiến thêm, họ sẽ phải đối mặt với tổn hại. Ông đồng thời cho rằng không lâu nữa chính biển Ả Rập cũng sẽ loại bỏ sự hiện diện của họ. Hormuz là điểm nối quan trọng trên bản đồ năng lượng thế giới. Trước khi xung đột Mỹ – Israel với Iran bùng phát hồi tháng 2, khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu được vận chuyển qua eo biển này.
Ông Mojtaba Khamenei đã lên kế nhiệm cha ông là cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei – người đã thiệt mạng trong trận không kích của Mỹ – Israel hôm 28/2. Cho đến nay, ông vẫn chưa xuất hiện công khai trước công chúng.
Iran và Mỹ hiện đều tuyên bố đang kiểm soát Hormuz. Tehran phong tỏa eo biển, còn Washington phong tỏa các cảng biển của Iran, khiến tuyến hàng hải này trở thành một trong những tâm điểm của cuộc xung đột. Nhưng giữa những tuyên bố cứng rắn, các kênh liên lạc vẫn chưa biến mất. Iran đã thông qua trung gian gửi tới Mỹ đề xuất chấm dứt xung đột trong 7 ngày và mở lại eo biển Hormuz.
Reuters dẫn nguồn quan chức cho biết Qatar có khả năng tiến hành các cuộc gặp riêng với Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi tại New York và với phía Mỹ trong ngày 28 hoặc 29/9. Nội dung trao đổi dự kiến tập trung vào bản sửa đổi đề xuất của Tehran.
Hãng thông tấn bán chính thức ISNA của Iran xác nhận ông Araqchi sẽ gặp các bên trung gian vào sáng 28/9 theo giờ Mỹ. Trong khi đó, danh tính đại diện Mỹ tham gia các cuộc trao đổi này chưa được công bố.
Ngày 27/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đã bác đề xuất của Iran. Ông cho rằng Tehran muốn nhanh chóng đạt thỏa thuận do đang chịu sức ép kinh tế nghiêm trọng. Tuy nhiên, ông Trump cũng nói với Axios rằng các nhà đàm phán Mỹ vẫn có thể tiếp tục tham gia thảo luận trong tuần này. Ngoại trưởng Iran Araqchi cho biết Tehran chưa nhận được thông báo chính thức từ các bên trung gian về việc Washington bác đề xuất.
Vì thế, phía Iran đang chờ lập trường cuối cùng của Mỹ trước khi quyết định bước đi tiếp theo. Giữa những lời cảnh báo trên biển và các cuộc gặp phía sau cánh cửa ngoại giao, Hormuz tiếp tục là nơi thể hiện rõ nhất sự giằng co của cuộc xung đột.
Đào Chương (tổng hợp)
