Việc mất nước đang làm thay đổi cơ chế điều hòa nhiệt tự nhiên của Biển Chết. Khi độ mặn tăng, hồ khó bốc hơi và giữ lại nhiều nhiệt hơn, khiến quá trình nóng lên tiếp diễn.
- Giết hàng xóm để cướp vàng rồi chở vợ đi bán
- Quảng Trị: 5 học sinh bị sóng cuốn khi tắm biển
- Thuốc chống đột quỵ giả từ bột mì, bán gần 3 triệu đồng/hộp
Phát hiện trên được đưa ra trong nghiên cứu của nhóm khoa học do Emmanuel Guillerm thuộc Trung tâm khoa học địa chất GFZ Helmholtz (Đức) và Đại học Binghamton (Mỹ) dẫn đầu. Nghiên cứu được công bố trên Science Advances và được ScienceAlert đưa tin ngày 7/10.
Biển Chết nằm giữa Jordan ở phía đông và Israel cùng Bờ Tây ở phía tây. Hồ có độ mặn rất cao và không có lối thoát tự nhiên. Mực nước phụ thuộc vào sự cân bằng giữa lượng nước từ các dòng sông chảy vào và lượng nước mất đi do bốc hơi.
Những năm qua, nhiều dòng nước đổ vào Biển Chết đã bị chuyển hướng. Lượng nước cung cấp cho hồ vì thế giảm đáng kể, trong khi quá trình bốc hơi vẫn diễn ra. Mực nước hạ thấp kéo theo sự gia tăng nồng độ muối trong phần nước còn lại.
Bình thường, bốc hơi là một cơ chế giúp làm mát mặt nước. Khi nước chuyển thành hơi, nhiệt lượng được lấy khỏi phần nước còn lại và truyền vào khí quyển. Nhưng độ mặn quá cao của Biển Chết làm hạn chế quá trình này, khiến hiệu quả làm mát giảm xuống.
Theo nhóm nghiên cứu, đây là một trong những nguyên nhân khiến nước hồ ngày càng nóng. Ông Guillerm cho rằng quá trình nóng lên còn chịu tác động từ sự gia tăng nhiệt độ không khí do hoạt động của con người.
Các nhà khoa học đã xây dựng mô hình kết hợp mực nước, độ mặn và trao đổi nhiệt, sau đó hiệu chỉnh bằng số liệu đo trong giai đoạn 2012-2015. Mô hình có thể tái hiện xu hướng nóng lên của Biển Chết trong giai đoạn 1979-2019.
Kết quả cho thấy tầng nước sâu của hồ đã tăng tới 2,8 độ C. Khi mực nước tiếp tục giảm, muối cô đặc hơn và khả năng bốc hơi suy yếu, khiến nước còn lại giữ thêm nhiệt. Quá trình này có thể tự củng cố theo thời gian.
Ngoài ra, nhiệt từ lớp nước mặt có thể truyền xuống sâu thông qua hiện tượng “salt fingering”. Vào mùa đông, sự xáo trộn do khí quyển cũng góp phần đưa nhiệt xuống các tầng nước bên dưới.
Nhóm nghiên cứu dự báo trong một kịch bản cực đoan, mực nước Biển Chết có thể giảm khoảng 85 m vào năm 2100, trong khi nhiệt độ tăng 5-8 độ C tùy mức phát thải khí nhà kính. Việc khôi phục dòng nước ngọt được xem là giải pháp có thể giúp hạn chế quá trình này. Các tinh thể muối trong hồ cũng có thể lưu giữ những túi nước chứa thông tin về nhiệt độ quá khứ, cung cấp dữ liệu để nghiên cứu sự biến mất của các vùng biển cổ.
Thành Luân (tổng hợp)
