Từ những quyết sách đến nhịp sống của một đô thị

Hà Nội đang điều chỉnh cách tổ chức nguồn lực và triển khai chính sách, hướng tới tạo chuyển biến rõ hơn trong quản trị, phát triển hạ tầng và chất lượng sống của người dân Thủ đô.

Luật Thủ đô năm 2026 có hiệu lực từ ngày 1/7, tạo thêm cơ sở để thành phố chủ động xử lý những vấn đề phát triển. Sau hơn hai tháng triển khai, HĐND thành phố đã thông qua 61 nghị quyết quy phạm pháp luật, còn UBND thành phố ban hành 16 quyết định quy phạm pháp luật để đưa các quy định vào thực tiễn.

Sự thay đổi trong cách phát triển một đô thị không chỉ thể hiện qua những công trình mới hay tốc độ tăng trưởng. Với Hà Nội, điều đáng chú ý là thành phố đang mở rộng dư địa thể chế, sắp xếp lại các nguồn lực và tìm kiếm động lực từ khoa học – công nghệ, giáo dục, văn hóa, đồng thời đặt ra yêu cầu đưa quyết sách đến với đời sống nhanh hơn.

Thể chế mở đường, hiệu quả cần được đo bằng thực tế

Luật Thủ đô năm 2026 mở rộng phạm vi phân cấp, phân quyền, trao thêm công cụ để Hà Nội giải quyết những bài toán của một đô thị đặc biệt. Các văn bản được ban hành sau khi luật có hiệu lực trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ tổ chức bộ máy, thủ tục hành chính, tài chính, đầu tư đến khoa học – công nghệ, giáo dục, văn hóa và môi trường. Tại một kỳ họp chuyên đề, HĐND thành phố thông qua 22 nghị quyết, trong đó 16 nội dung trực tiếp phục vụ triển khai Luật Thủ đô.

Tuy nhiên, số lượng văn bản mới chỉ phản ánh một phần tiến trình thay đổi. Hiệu quả cuối cùng phải được nhìn nhận qua những việc cụ thể như người dân giảm số lần đi lại khi giải quyết thủ tục, doanh nghiệp tiết kiệm thời gian hoàn thiện hồ sơ và các cơ quan xử lý công việc thuận tiện hơn.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Hà Nội tiếp tục thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Tại Sở Văn hóa và Thể thao, 110 trong tổng số 133 thủ tục hành chính đã được tái cấu trúc, tương đương 80%; tỷ lệ thủ tục cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình đạt 89,2%, với 122 thủ tục.

Từ ngày 1/1 đến 10/6/2026, sở tiếp nhận 1.200 hồ sơ và giải quyết 1.132 hồ sơ, trong đó 95,31% được trả đúng hạn. Kết quả này chưa thể đại diện cho toàn bộ hoạt động của bộ máy hành chính thành phố, nhưng cho thấy cải cách chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển thành quy trình dễ tiếp cận và kết quả có thể kiểm chứng.

Quyền hạn được mở rộng cũng đồng nghĩa với yêu cầu cao hơn về năng lực thực thi và trách nhiệm giải trình. Điều Hà Nội cần chứng minh trong giai đoạn tiếp theo không đơn thuần là khả năng ban hành chính sách, mà còn là việc những công cụ mới có giúp tháo gỡ các vướng mắc vốn tồn tại lâu nay hay không.

Nguồn lực phát triển phải gắn với chất lượng sống

Nguồn lực tài chính là một lợi thế đáng kể, nhưng hiệu quả sử dụng nguồn lực mới quyết định khả năng tạo ra giá trị lâu dài. Năm 2025, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn Hà Nội đạt 711,2 nghìn tỷ đồng, bằng 138,4% dự toán và tăng 38,4%, dẫn đầu cả nước; GRDP tăng 8,16%, trong khi tổng vốn đầu tư phát triển trên địa bàn đạt 594,7 nghìn tỷ đồng.

Sang 6 tháng đầu năm 2026, GRDP của thành phố ước tăng 8,22%; thu ngân sách đạt 404.418 tỷ đồng, tương đương 62,2% dự toán. Những chỉ số này cho thấy quy mô nguồn lực mà Hà Nội có thể huy động, đồng thời đặt ra bài toán phân bổ vốn sao cho tạo thêm năng lực phát triển thay vì chỉ gia tăng quy mô đầu tư.

Thành phố đang chuẩn bị và triển khai nhiều công trình hạ tầng lớn, gồm các cây cầu qua sông Hồng, đường vành đai, đường sắt đô thị cùng những trục giao thông kết nối các khu vực phát triển mới. Trong Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, Hà Nội cũng định hướng bố trí quỹ đất cho khu công nghệ cao, khu công nghiệp và các khu chức năng hỗ trợ, gắn với giao thông, nghiên cứu, đào tạo và đổi mới sáng tạo.

Giá trị của một công trình giao thông không dừng ở khả năng kết nối hai khu vực. Khi được đặt trong tổng thể quy hoạch, công trình có thể cải thiện khả năng tiếp cận, mở rộng không gian phát triển và tạo điều kiện cho các hoạt động kinh tế mới. Bởi vậy, quyết định sử dụng đất hôm nay cũng là quyết định về khả năng bố trí trường học, công viên, không gian sản xuất và nghiên cứu trong tương lai.

Bên cạnh hạ tầng vật chất, Hà Nội đang chú trọng hơn đến khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, giáo dục chất lượng cao và công nghiệp văn hóa. Thành phố xác định việc thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW cần được đánh giá bằng những thay đổi cụ thể về năng suất, doanh thu công nghệ, chất lượng dịch vụ công và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Cách tiếp cận này đặt hiệu quả sử dụng công nghệ vào vị trí trung tâm. Một nền tảng số hay một ứng dụng chỉ có giá trị khi giúp công việc được xử lý nhanh hơn, giảm chi phí hoặc cải thiện chất lượng phục vụ. Tương tự, các khu công nghệ cao và khu công nghiệp sẽ có ý nghĩa lớn hơn khi được kết nối với nghiên cứu, đào tạo và hoạt động đổi mới sáng tạo.

Văn hóa cũng được đặt trong mối liên hệ với du lịch, công nghiệp sáng tạo và chất lượng sống. Một đô thị phát triển không chỉ cần thêm diện tích xây dựng hay những tuyến đường mới, mà còn cần trường học đáp ứng nhu cầu, không gian công cộng thuận tiện và môi trường để tri thức, ý tưởng có thể chuyển thành giá trị.

Tại cuộc tiếp xúc cử tri Hà Nội ngày 27/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhận xét Thủ đô đang có những chuyển biến mạnh mẽ, bộ máy chính quyền thể hiện tinh thần làm việc khẩn trương, quyết liệt, khác với hình ảnh “Hà Nội không vội được đâu”. Ông đồng thời nhấn mạnh yêu cầu không để có độ trễ từ nghị quyết đến hành động, từ quyết sách đến kết quả trong cuộc sống.

Thông điệp ấy đặt ra một thước đo rõ ràng cho giai đoạn phát triển mới. Ban hành văn bản nhanh, khởi công dự án sớm hay xử lý thủ tục trong thời gian ngắn đều cần thiết, nhưng tốc độ chỉ có ý nghĩa khi đi cùng hiệu quả bền vững và lợi ích thực tế.

Người dân không đánh giá sự thay đổi qua số lượng nghị quyết được thông qua, mà qua việc hồ sơ có phải bổ sung nhiều lần, thời gian đi lại có được rút ngắn và dịch vụ công có thuận tiện hơn hay không. Với các gia đình, chất lượng sống còn hiện diện trong khả năng tiếp cận trường học, công viên và những không gian công cộng phù hợp.

Hà Nội đang có thêm công cụ thể chế, nguồn lực tài chính, định hướng quy hoạch dài hạn và những lĩnh vực được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới. Dẫu vậy, các điều kiện ấy mới tạo nền tảng; kết quả vẫn phụ thuộc vào năng lực tổ chức thực hiện, sự phối hợp giữa các cấp và trách nhiệm của từng cơ quan.

Điều đáng chờ đợi không chỉ là những công trình được hoàn thành hay các chỉ tiêu tăng trưởng tiếp tục cải thiện. Quan trọng hơn, những thay đổi trong chính sách và cách sử dụng nguồn lực cần kết nối thành một tiến trình nhất quán, để người dân cảm nhận được sự chuyển biến trong đời sống hằng ngày và Hà Nội có thêm năng lực chủ động định hình tương lai của mình.

Nguyễn Chiu (tổng hợp)