Từ những khu đô thị lớn, chuyến bay giá rẻ đến sản phẩm thép và hàng tiêu dùng, các doanh nghiệp gắn với tám tỷ phú USD Việt Nam đã góp phần làm thay đổi diện mạo nhiều ngành kinh tế.
- Hoa hậu Mai Phương trở lại thảm đỏ sau nhiều năm vắng bóng
- Thảm hoa vàng rực sẵn sàng đón du khách cả nước
- Dòng lũ bùn bất ngờ tràn xuống hạ lưu sông Budhi Gandaki
Đằng sau những tập đoàn ấy là các mục tiêu từng khiến nhiều người hoài nghi, rồi dần được hiện thực hóa bằng những dự án và hoạt động kinh doanh cụ thể. Chặng đường phía trước còn dài, bởi thành công trong nước mới chỉ là nền tảng để doanh nghiệp Việt bước vào cuộc cạnh tranh rộng lớn hơn.
Năm 2014, ông Phạm Nhật Vượng từng mong muốn những con phố ở Hà Nội và TP.HCM sầm uất như Hồng Kông (Trung Quốc) hay Singapore, đồng thời tạo dựng giá trị cho thế hệ sau. Trong những năm tiếp theo, Vingroup và Vinhomes phát triển các khu đô thị như Riverside, Ocean Park, Smart City và Grand Park, nơi nhà ở được kết hợp với tiện ích, thương mại và dịch vụ.
Khát vọng đưa thương hiệu Việt ra nước ngoài cũng được thể hiện trong lĩnh vực ô tô. Khi khởi công tổ hợp VinFast tại Hải Phòng năm 2017, ông Vượng đặt mục tiêu đưa ô tô Việt ra thị trường quốc tế. VinFast sau đó chuyển sang xe điện, mở rộng hoạt động ở nước ngoài và đầu tư cơ sở sản xuất tại Ấn Độ, Indonesia. Con đường ấy vẫn còn nhiều thử thách về cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh.
Với bà Nguyễn Thị Phương Thảo, Vietjet được xây dựng từ mong muốn đưa cơ hội bay đến với nhiều người hơn. Từ khi khai thác thương mại năm 2011, hãng mở rộng mạng đường bay trong nước và quốc tế, góp phần phổ biến mô hình hàng không giá rẻ.
Trong ngành thép, ông Trần Đình Long từng khẳng định: “Hòa Phát sẽ làm những việc người khác không làm được”. Tập đoàn đầu tư các khu liên hợp lớn tại Dung Quất, vươn lên dẫn đầu thị trường thép xây dựng trong nước và chuẩn bị sản xuất thép đường ray cho các dự án đường sắt quy mô lớn. Còn Masan của ông Nguyễn Đăng Quang hiện diện trong căn bếp của nhiều gia đình qua các sản phẩm thực phẩm, gia vị và hệ thống bán lẻ.
Ở lĩnh vực tài chính, Techcombank của ông Hồ Hùng Anh và VPBank của ông Ngô Chí Dũng phát triển quy mô, cung ứng vốn và dịch vụ ngân hàng. Cùng với ông Phạm Nhật Vượng, bà Nguyễn Thị Phương Thảo, ông Trần Đình Long, ông Nguyễn Đăng Quang, nhóm tám tỷ phú USD còn có bà Phạm Thu Hương và bà Phạm Thúy Hằng.
Theo số liệu ngày 11/10/2026, ông Phạm Nhật Vượng sở hữu 35,2 tỷ USD, đứng thứ 66 thế giới và là người giàu nhất Việt Nam. Tài sản bà Phạm Thu Hương đạt 4 tỷ USD, bà Phạm Thúy Hằng đạt 2,8 tỷ USD. Đến cuối tháng 6/2026, tổng tài sản Vingroup vượt 1,3 triệu tỷ đồng, Hòa Phát gần 279.000 tỷ đồng và Techcombank gần 1,3 triệu tỷ đồng.
Những con số ấy cho thấy nhiều doanh nghiệp tư nhân đã tích lũy được nguồn lực đáng kể. Nhưng để vươn xa, họ phải tiếp tục giải những bài toán khó hơn. VinFast cạnh tranh với các hãng xe điện đến từ Trung Quốc, Mỹ, Hàn Quốc và châu Âu; Hòa Phát cần nâng cao công nghệ, chất lượng sản phẩm và tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng có giá trị cao.
Trong ngành công nghệ, FPT mở rộng từ gia công phần mềm sang chuyển đổi số, AI và những hoạt động ban đầu về bán dẫn. Dù vậy, doanh nghiệp Việt vẫn chưa có vị trí tương xứng ở những lĩnh vực cốt lõi như thiết kế chip tiên tiến, sản xuất bán dẫn quy mô lớn hay phát triển nền tảng AI hàng đầu.
AI, điện toán đám mây, vật liệu tiên tiến, robot và năng lượng xanh mở ra nhiều cơ hội, đồng thời đòi hỏi đầu tư lâu dài, nhân lực chất lượng cao và năng lực nghiên cứu vững chắc. Các tập đoàn Việt đã bắt đầu tìm hướng đi mới, nhưng tham vọng chỉ có thể tạo thành kết quả khi đi cùng lựa chọn phù hợp, kỷ luật đầu tư và hiệu quả thực chất.
Nhà nước có thể góp phần tạo điều kiện bằng chính sách phát triển khoa học công nghệ, đào tạo nhân lực, bảo vệ sở hữu trí tuệ và xây dựng môi trường cạnh tranh bình đẳng. Kinh nghiệm Hàn Quốc cho thấy tập đoàn lớn có thể thúc đẩy công nghiệp hóa nếu gắn với xuất khẩu, đổi mới sáng tạo và sự phát triển của các doanh nghiệp phụ trợ trong nước.
Điều Việt Nam cần không chỉ là thêm những tỷ phú USD hay tập đoàn có quy mô lớn. Đó còn là những sản phẩm do người Việt làm chủ, việc làm chất lượng cao, giá trị gia tăng được giữ lại trong nước và cơ hội để nhiều doanh nghiệp cùng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Khi nguồn lực được chuyển hóa thành năng lực bền vững, khát vọng vươn tầm mới có thể đem lại lợi ích rộng hơn cho xã hội.
Phạm Mai (tổng hơp)
