4 bệnh truyền nhiễm từ dơi từng bùng phát thành dịch

Bốn bệnh truyền nhiễm từ dơi gồm Nipah, Ebola, Marburg và dại từng gây dịch tại nhiều quốc gia, có tỷ lệ tử vong cao và nguy cơ tái bùng phát.

Dơi có tuổi thọ dài, sống theo đàn lớn, di chuyển xa và sở hữu cơ chế miễn dịch đặc thù, khiến chúng trở thành ổ chứa tự nhiên của nhiều loại virus. Một số mầm bệnh từ dơi đã lây sang người, gây ra các đợt bùng phát dịch với mức độ nguy hiểm cao tại nhiều quốc gia.

Nipah và Ebola

Virus Nipah thuộc họ Paramyxoviridae, được ghi nhận lây từ dơi ăn quả sang người thông qua thực phẩm hoặc đồ uống nhiễm nước bọt, nước tiểu của dơi, cũng như qua tiếp xúc gần với người nhiễm bệnh. Thời gian ủ bệnh thường từ 4 đến 14 ngày. Triệu chứng ban đầu gồm sốt, đau đầu, mệt mỏi, có thể tiến triển nhanh thành viêm não, rối loạn ý thức, suy hô hấp. Tỷ lệ tử vong được ghi nhận dao động từ 40% đến 75%. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu hoặc vaccine phòng bệnh Nipah.

Ebola là bệnh do virus thuộc họ Filoviridae gây ra, có thể lây từ động vật hoang dã sang người, sau đó lây truyền giữa người với người qua máu, dịch cơ thể và các bề mặt nhiễm mầm bệnh. Bệnh thường khởi phát với sốt, đau cơ, mệt mỏi, sau đó có thể xuất hiện xuất huyết nội tạng, suy đa cơ quan. Tỷ lệ tử vong trung bình khoảng 50%, tùy theo chủng virus và điều kiện điều trị. Một số loại vaccine Ebola đã được phát triển và triển khai tại các khu vực có nguy cơ cao.

Marburg và dại

Virus Marburg, cùng họ với Ebola, gây ra bệnh sốt xuất huyết nặng. Nguồn lây tự nhiên được xác định là dơi ăn quả tại châu Phi. Virus lây sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dơi hoặc dịch cơ thể của người nhiễm bệnh. Thời gian ủ bệnh từ 2 đến 21 ngày. Người bệnh có thể xuất hiện sốt cao, xuất huyết, suy gan, sốc và tử vong. Tỷ lệ tử vong trong các đợt bùng phát được ghi nhận trong khoảng 24% đến 88%, tùy theo mức độ kiểm soát dịch và chăm sóc y tế.

Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm do virus Rhabdovirus gây ra, lây sang người chủ yếu qua vết cắn, cào hoặc nước bọt của động vật nhiễm virus, trong đó dơi là một trong những nguồn lây quan trọng tại một số quốc gia. Khi đã xuất hiện triệu chứng lâm sàng, tỷ lệ tử vong gần như 100%. Tuy nhiên, bệnh dại có thể phòng ngừa hiệu quả bằng tiêm vaccine trước hoặc sau phơi nhiễm theo hướng dẫn y tế.

Nếu bạn muốn, tôi có thể tối ưu thêm từ khóa chính, rút gọn tiêu đề phụ, hoặc điều chỉnh độ dài sapo và meta description theo chuẩn SEO cụ thể hơn.

Theo: Báo VnExpress