ĐẮK NÔNG – TAND tỉnh Lâm Đồng mở phiên phúc thẩm lần ba ngày 29/6 xét xử sáu cựu chiến binh bị kết tội hủy hoại rừng, dù họ đã mãn hạn tù và vẫn liên tục kêu oan.
- Áp thấp mới xuất hiện gần Biển Đông, gió mạnh và sóng lớn
- Mỹ không kích Iran sau vụ tàu hàng bị tấn công ở eo biển Hormuz
- Cà phê có thể hỗ trợ sinh lý nam, nhưng giới hạn cần được nói rõ
Vụ án bắt đầu từ đầu năm 2015, khi Chi hội Cựu chiến binh thôn 6, xã Trường Xuân, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông họp bàn phát dọn khu đất mà họ cho là không còn rừng để trồng keo gây quỹ. Kết luận giám định tháng 4/2015 của ông Huỳnh Văn Triệu, giám định viên tư pháp thuộc Hạt Kiểm lâm thành phố Gia Nghĩa cũ, xác định diện tích rừng sản xuất bị hủy hoại là 0,98 ha, thiệt hại hơn 53 triệu đồng.
Từ đó đến nay là 11 năm. Vụ án trải qua 3 lần xét xử sơ thẩm, 2 lần phúc thẩm và 1 lần giám đốc thẩm.
Sau bản án phúc thẩm lần hai của TAND tỉnh Đắk Nông, sáu người nhận mức phạt từ 6 đến 7 tháng tù. Họ chấp hành xong hình phạt, ra tù, rồi tiếp tục kêu oan.
Năm 2020, TAND cấp cao tại TP.HCM xét xử giám đốc thẩm và chỉ ra 9 vấn đề cho thấy chưa đủ căn cứ buộc tội. Tòa hủy toàn bộ các bản án sơ thẩm và phúc thẩm ở tỉnh Đắk Nông để điều tra lại. Ngay sau đó, Viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM có văn bản chỉ ra nhiều vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng và chứng cứ cần làm rõ, nhằm tránh làm oan người vô tội.
Hồ sơ vụ án có mâu thuẫn rõ. Biên bản xác minh tháng 3/2015 của Chi cục Kiểm lâm thị xã Gia Nghĩa cũ xác định khu rừng bị thiệt hại 100%, trong khi biên bản kiểm tra hiện trường của cơ quan điều tra chỉ ghi nhận khoảng 0,4 ha thiệt hại trong hai ngày tháng 1/2015. Theo quy định tại khoản 1 điều 189 Bộ luật Hình sự năm 1999 và các văn bản hướng dẫn liên quan, hủy hoại rừng sản xuất chỉ bị xử lý hình sự khi diện tích thiệt hại vượt 5.000 m².
Quyết định giám đốc thẩm của TAND cấp cao tại TP.HCM cũng xác định cả kết luận giám định tháng 4/2015 lẫn kết luận giám định lại tháng 7/2016 đều do ông Huỳnh Văn Triệu ký, không phải giám định viên có chuyên môn phù hợp, trái điều 34 Luật Giám định tư pháp. Sau khi vụ án bị hủy để điều tra lại, Hội đồng Giám định tư pháp lĩnh vực lâm nghiệp thuộc Bộ NN-PTNT cũ ra kết luận năm 2022: “không thể giám định được ranh giới, diện tích rừng, trạng thái rừng bị thiệt hại”.
Dù vậy, đầu năm 2026, TAND khu vực 6 – Lâm Đồng xét xử sơ thẩm lần ba vẫn giữ nguyên quan điểm kết tội. Tòa phạt mỗi người trong số năm bị cáo — Ngân Xuân Dũng (65 tuổi), Vũ Tất Đắc (72 tuổi), Hoàng Văn Sằn (68 tuổi), Nguyễn Nam Thái (58 tuổi) và Cao Minh Điến (57 tuổi) — 6 tháng tù; bị cáo Đỗ Mạnh Hùng (63 tuổi) chịu 7 tháng tù.
Hội Cựu chiến binh Việt Nam cử ông Nguyễn Thái Bình, nguyên Phó Cục trưởng Cục Điều tra hình sự Bộ Quốc phòng, bào chữa cho sáu bị cáo tại tòa. Thượng tướng Bế Xuân Trường, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, nhiều lần có văn bản gửi Chánh án TAND tối cao và Viện trưởng VKSND tối cao đề nghị giải quyết khách quan vụ án.
“Các bị cáo trong vụ án đều là cựu chiến binh, từng tham gia quân đội, có nhiều đóng góp trong chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc. Việc thực hiện hành vi bị cáo buộc cũng không xuất phát từ động cơ vụ lợi cá nhân. Vì vậy, việc giải quyết vụ án cần đặc biệt thận trọng, không để xảy ra oan sai”, văn bản của thượng tướng Bế Xuân Trường nêu.
Thượng tướng Bế Xuân Trường cũng chỉ ra rằng cơ quan tố tụng tiếp tục dùng kết luận giám định của ông Huỳnh Văn Triệu để kết tội sau khi đã có kết luận từ cơ quan giám định cấp bộ là vi phạm thủ tục tố tụng. “Lẽ ra, cơ quan điều tra phải căn cứ vào kết luận giám định của Bộ NN-PTNT (cũ) để đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can theo điểm b khoản 1 điều 230 bộ luật Tố tụng hình sự do đã hết thời hạn điều tra vụ án mà không chứng minh được bị can đã thực hiện tội phạm”, văn bản nêu.
Ngày 29/6, phiên phúc thẩm lần ba khai mạc tại TAND tỉnh Lâm Đồng — sau hai lần hoãn vì vắng mặt nguyên đơn dân sự là UBND phường Bắc Gia Nghĩa, người làm chứng, giám định viên và điều tra viên.
Lê Toan(tổng hợp)
