Giá điện hai thành phần: Áp dụng từ 1/1/2026

Từ ngày 1/1/2026, giá điện hai thành phần sẽ chính thức áp dụng cho nhóm khách hàng có sản lượng tiêu thụ lớn từ 200.000 kWh/tháng. Đây là bước chuyển quan trọng nhằm đảm bảo minh bạch, công bằng, phản ánh đúng bản chất giá điện và phù hợp xu hướng quốc tế.

Giá điện hiện tại chưa phản ánh đúng thực tế

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 70 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Một trong những giải pháp trọng tâm là đẩy nhanh lộ trình áp dụng cơ chế giá điện hai thành phần.

Trong nhiều năm qua, giá bán lẻ điện tại Việt Nam được tính theo phương thức một thành phần, tức là chỉ dựa vào lượng điện năng thực tế mà khách hàng sử dụng. Cách tính này tuy đơn giản nhưng chưa phản ánh đúng chi phí sản xuất – kinh doanh điện, dẫn đến việc chưa công bằng giữa các nhóm khách hàng.

Theo Cục Điện lực, cơ chế mới sẽ bao gồm: giá công suất – một khoản phí cố định dựa trên công suất đăng ký, và giá điện năng – chi phí cho lượng điện thực tế tiêu thụ. Như vậy, giá điện sẽ phản ánh đầy đủ hơn bản chất chi phí, đồng thời giúp ngành điện thu đúng, thu đủ, đảm bảo minh bạch.

Giá điện hai thành phần và đối tượng áp dụng ban đầu

Ông Nguyễn Anh Tuấn – Tổng giám đốc EVN – cho biết, từ ngày 1/1/2026, giá điện hai thành phần sẽ áp dụng trước tiên cho nhóm khách hàng sản xuất lớn, có mức tiêu thụ từ 200.000 kWh/tháng trở lên và đấu nối ở cấp điện áp từ 22kV. Đây cũng chính là nhóm đã tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA).

Đối với các hộ sinh hoạt, trong giai đoạn đầu, cơ chế này chưa áp dụng. Nguyên nhân là do toàn bộ hệ thống công tơ đo đếm hiện tại cần được thay thế bằng loại công tơ mới phù hợp với cơ chế hai thành phần. Việc triển khai đồng loạt cho các hộ gia đình sẽ đòi hỏi một lộ trình dài hơn để đảm bảo tính khả thi.

Lộ trình triển khai và nhiệm vụ cho EVN

Theo chỉ đạo của Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên, Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị liên quan hoàn thiện đề án cơ chế giá điện hai thành phần và trình cơ quan có thẩm quyền trước ngày 15/10/2025. Đồng thời, các đơn vị phải đánh giá toàn diện tác động, cung cấp báo cáo đầy đủ cho Chính phủ xem xét.

Song song với đó, Bộ Công Thương sẽ tiến hành sửa đổi Quyết định 14 về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện và Thông tư 16 về khung giá, đảm bảo phù hợp cả về pháp lý lẫn thực tiễn. EVN được giao nhiệm vụ chủ động đề xuất phương pháp tính giá theo nguyên tắc “tính đúng, tính đủ” toàn bộ chi phí sản xuất, kinh doanh và truyền tải điện.

Đặc biệt, EVN phải thuê đơn vị tư vấn độc lập, xây dựng phần mềm vận hành minh bạch, hoàn thành trước ngày 20/10/2025. Từ nay đến hết ngày 31/12/2025, EVN sẽ phát hành song song hai loại hóa đơn: một theo cơ chế hiện hành để thanh toán và một theo cơ chế hai thành phần để khách hàng tham khảo và điều chỉnh hành vi sử dụng điện.

Truyền thông về giá điện hai thành phần và so sánh quốc tế

Bộ Công Thương cũng yêu cầu, từ ngày 15/9/2025, phải xây dựng kế hoạch truyền thông cụ thể nhằm giúp khách hàng nắm bắt đầy đủ thông tin về giá điện hai thành phần. Nội dung tuyên truyền cần làm rõ các quy định trong Luật Điện lực, Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị, cũng như dự thảo Nghị quyết của Chính phủ liên quan đến cơ chế này.

Ngoài ra, việc truyền thông còn nhấn mạnh so sánh giá điện của Việt Nam với khu vực và thế giới. Qua đó, người dân và doanh nghiệp sẽ có cái nhìn toàn diện hơn, thấy rõ sự cần thiết của việc điều chỉnh giá điện theo hướng minh bạch và công bằng.

Việc áp dụng giá điện hai thành phần không chỉ giúp phản ánh đúng bản chất chi phí mà còn là bước chuẩn bị để ngành điện Việt Nam hội nhập sâu hơn với thị trường điện khu vực, nâng cao năng lực cạnh tranh và đảm bảo an ninh năng lượng trong dài hạn.

Theo: Phunutoday