Hai thuyền cổ ở Bắc Ninh được phát hiện dưới ao cá, nghi có niên đại 2.000 năm, các chuyên gia nhận định thuộc thời Đông Sơn nhưng vẫn chờ giám định chính thức.
- Lê Chiêu Thống – bi kịch đế vương trong buổi tàn triều Hậu Lê
- Giải mã lời tiên tri Maya: Bí mật thật sự đằng sau ‘Ngày tận thế 2012’ mà cả thế giới hiểu sai
- Cá nấu kiểu cổ hợp với tiết thu Hà Nội
Phát hiện hai thuyền cổ khi cải tạo ao cá
Trong quá trình cải tạo ao nuôi cá tại phường Song Liễu (trước là xã Công Hà, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh), người dân đã phát hiện hai chiếc thuyền cổ nằm sâu dưới lớp bùn. Thông tin nhanh chóng được báo cáo tới chính quyền và cơ quan chức năng địa phương.
Theo mô tả ban đầu, mỗi chiếc thuyền có chiều dài khoảng 16,25 m, rộng 2,25 m, và sâu 2,15 m tính từ mạn tới phần còn nguyên. Các tấm ván của thân thuyền được ghép nối với nhau bằng mộng gỗ và cố định bằng chốt gỗ, thể hiện kỹ thuật đóng thuyền tinh xảo. Dọc thân thuyền có nhiều thanh ngang cách nhau khoảng 1,2 m, được cho là các thanh đỡ sàn, phản ánh trình độ chế tác cao của cư dân thời cổ.
Các chuyên gia khảo cổ nhận định ban đầu cho rằng cấu trúc kỹ thuật của hai chiếc thuyền có nhiều điểm tương đồng với hiện vật thuộc văn hóa Đông Sơn, có niên đại khoảng 1.800–2.000 năm. Tuy nhiên, để xác định chính xác thời kỳ, cần thực hiện giám định bằng phương pháp phân tích Carbon-14 (C14), hiện vẫn chưa có kết quả chính thức.
Chuyên gia khuyến nghị sớm bảo tồn để tránh hư hỏng
Ông Nguyễn Việt – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Tiền sử Đông Nam Á – nhận định hai chiếc thuyền có giá trị khảo cổ đặc biệt, có thể cung cấp thêm dữ liệu về kỹ thuật đóng thuyền và giao thương đường thủy của người Việt cổ. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo gỗ cổ rất dễ bị phân hủy nếu không được bảo vệ kịp thời, đặc biệt trong điều kiện tiếp xúc với không khí và ánh sáng sau khi khai quật.
Theo kinh nghiệm bảo tồn hiện vật gỗ cổ, nếu không có biện pháp xử lý, vật liệu có thể mủn và hư hỏng chỉ sau 6 tháng đến 2 năm. Giải pháp bảo tồn được đề xuất bao gồm: tháo rời các mảnh gỗ, đánh số, xử lý hóa chất chống phân hủy, ngâm bể dung dịch bảo quản; hoặc bảo quản tại chỗ bằng hệ thống mái che, bể ngầm chống thấm, kiểm soát độ ẩm và pH.
Một số ý kiến khác cho rằng cần tiếp tục khảo sát khu vực xung quanh để xác định bối cảnh địa tầng và khả năng tồn tại các di vật liên quan, bởi khu vực Bắc Ninh vốn được xem là trung tâm văn hóa cổ xưa, gắn liền với cư dân thời Đông Sơn.
Hiện tại, chính quyền địa phương đã tiến hành lấp đất tạm thời để bảo vệ hiện vật, đồng thời chờ hướng dẫn chuyên môn từ cơ quan khảo cổ quốc gia về quy trình bảo tồn lâu dài.
Hiện vật quý giá cần được nghiên cứu sâu hơn
Việc phát hiện hai thuyền cổ ở Bắc Ninh được giới chuyên môn đánh giá là sự kiện khảo cổ quan trọng. Nếu kết quả giám định xác nhận niên đại Đông Sơn, đây sẽ là bằng chứng giá trị về kỹ thuật chế tạo thuyền, cũng như hoạt động giao thương và sinh hoạt của cư dân cách đây hàng nghìn năm.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh, để bảo tồn và khai thác giá trị di sản, cần sự phối hợp giữa cơ quan văn hóa, chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư. Hai chiếc thuyền cổ có thể trở thành hiện vật minh chứng sinh động cho nền văn minh sông nước của người Việt cổ.
Theo: Dân Trí
