HẢI PHÒNG – Trong những bữa cơm ngày lạnh, nhiều gia đình đất cảng vẫn yêu thích món canh củ nấu cùng tôm, cá hoặc thịt lợn, nổi bật với độ sánh mịn tự nhiên và vị ngọt thơm từ nguyên liệu quen thuộc.
- Đắk Lắk: 13 bị can bị khởi tố sau vụ đánh nhau bằng hung khí
- Hà Nội đề xuất chi 22.229 tỷ đồng tái thiết không gian quanh hồ Gươm
- Một món đồ chơi nhỏ và mối nguy với trẻ thơ
Không giống những món canh rau thường gặp, canh củ có kết cấu dẻo quánh, thoạt nhìn gần giống cháo dù không sử dụng gạo. Món ăn không quá phổ biến trong các hành trình khám phá ẩm thực dành cho du khách, nhưng lại có chỗ đứng riêng trong nếp ăn uống của người dân địa phương.
Nguyên liệu chính là củ canh, còn được gọi là củ đầu, củ cọc hoặc khoai mỡ. Theo cách gọi của người địa phương, củ đầu thường có dáng to, tròn, còn củ cọc dài hơn; phần ruột có thể mang màu trắng hoặc tím, trong đó loại ruột trắng được nhiều người chọn để nấu canh.
Sau khi gọt vỏ, rửa sạch, củ được nạo, băm hoặc xay nhuyễn. Khi nấu, phần thịt củ tạo độ sánh tự nhiên nên không cần thêm bột làm đặc. Tuy nhiên, người nấu phải căn lượng nước, điều chỉnh lửa và khuấy đều tay để canh chín mịn, không bị vón cục hay bén đáy nồi.
Củ canh là nguyên liệu tạo nên độ sánh đặc trưng của món ăn. (Ảnh minh họa: HPM)
Tôm cá hòa vị trong món canh dân dã
Nếu củ canh tạo nên kết cấu riêng thì nguyên liệu đi kèm quyết định phần lớn hương vị. Người dân có thể nấu món ăn với tôm, cá quả, cá rô đồng, ghẹ hoặc thịt lợn. Trong đó, tôm là lựa chọn quen thuộc nhờ vị ngọt tự nhiên, dễ hòa quyện với độ dẻo bùi của củ.
Với cách nấu bằng tôm, đầu tôm được xay rồi lọc lấy nước làm nước dùng; phần thân bóc vỏ, băm nhỏ và xào sơ cùng hành, gia vị. Nước tôm được đun với củ canh đã sơ chế, khuấy đều đến khi hỗn hợp sánh lại rồi cho phần tôm đã xào vào nấu chín.
Rau cần cũng góp phần làm nên nét riêng của món ăn. Rau thường được thái nhỏ, thêm vào gần cuối để giữ màu xanh và độ giòn, cân bằng với phần canh đặc. Tùy khẩu vị mỗi nhà, người nấu có thể thêm hành hoa, thì là hoặc rau răm để tăng hương thơm.
Khi hoàn thành, bát canh có thể mang màu trắng ngà hoặc ánh vàng cam tùy nguyên liệu. Vị ngọt từ tôm, cá hay thịt hòa cùng vị bùi của củ canh, thêm chút giòn của rau cần, tạo nên món ăn giản dị nhưng đủ đầy hương vị.
Tôm, cá và rau cần góp phần tạo nên hương vị hài hòa cho món canh củ. (Ảnh minh họa :HPM)
Canh củ có thể ăn riêng khi còn nóng, chan cùng cơm hoặc biến tấu thành lẩu, dùng kèm cá quả, sườn sụn, lòng lợn và những nguyên liệu khác. Nhờ cách kết hợp đa dạng, món ăn có thể phù hợp với nhiều khẩu vị và cách thưởng thức trong gia đình.
Không giống bánh đa cua, nem cua bể hay bánh mì cay thường được du khách tìm kiếm, canh củ ít xuất hiện hơn trong thực đơn nhà hàng và các danh sách món ngon dành cho khách phương xa. Món ăn chủ yếu gắn với bữa cơm gia đình, đặc biệt vào những ngày trời lạnh.
Với người Hải Phòng sống xa quê, hương vị ấy còn gợi nhớ căn bếp của mẹ, của bà và những bữa cơm quây quần ngày đông. Một số thực khách sau khi thưởng thức cũng tìm mua củ canh để tự chế biến tại nhà, bởi nguyên liệu không quá cầu kỳ nhưng món ăn lại có độ dẻo bùi và vị ngọt dễ nhớ.
Giữa bản đồ ẩm thực phong phú của thành phố cảng, canh củ có thể không phải cái tên được nhắc đến đầu tiên. Nhưng từ một loại củ dân dã cùng cách nấu đòi hỏi sự khéo léo, món ăn vẫn giữ được nét riêng trong đời sống của nhiều gia đình Hải Phòng.
Bùi Thoại (tổng hợp)
