Du lịch cộng đồng đang mở ra hướng đi bền vững giúp phụ nữ nông thôn, miền núi thoát nghèo. Họ không chỉ làm du lịch, mà còn giữ gìn bản sắc văn hóa, lan tỏa niềm tự hào dân tộc và khát vọng vươn lên từ chính quê hương mình.
- Bí ẩn tộc người da xanh kỳ lạ trên thế giới
- Bão số 12 giật cấp 12, cách Đà Nẵng 310km: Trung bộ mưa lớn, nguy cơ lũ quét
- Bão số 12 di chuyển vào bờ, gây mưa rất to từ Hà Tĩnh đến Quảng
Du lịch cộng đồng – thay đổi từ những mái nhà sàn
Giữa núi rừng Tây Nguyên, những mái nhà sàn ở Ia Ly (Gia Lai) nay rộn ràng tiếng nói, tiếng cười của du khách phương xa. Nơi ấy, chị H Uyên Niê – người phụ nữ M’Nông nhỏ bé nhưng giàu nghị lực – đã khởi xướng mô hình du lịch cộng đồng như một cách giữ hồn buôn làng.
Từ năm 2017, trên cương vị Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Ia Ly, chị vừa làm cán bộ hội, vừa là “người truyền lửa”, kết nối bà con cùng gìn giữ văn hóa truyền thống. Với sự hỗ trợ của Đề án 938 và 939 của Chính phủ, chị đã thành lập “Tổ liên kết du lịch cộng đồng làng Kép 1” – mô hình dung hòa giữa bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế.
Nhờ đó, những phụ nữ vốn chỉ quen với khung cửi, nương rẫy nay trở thành hướng dẫn viên, đầu bếp, người biểu diễn cồng chiêng hay làm sản phẩm lưu niệm. Họ có thu nhập ổn định hơn, tự tin bước ra khỏi cái nghèo, góp phần làm mới diện mạo buôn làng.
Không chỉ ở Gia Lai, nhiều vùng cao như Sa Pa (Lào Cai), Mộc Châu (Sơn La), Pà Cò (Phú Thọ), Lũng Cú (Tuyên Quang)… cũng đang thay da đổi thịt nhờ mô hình du lịch cộng đồng. Bản làng yên ả nay trở thành điểm đến hấp dẫn bởi chính sự mộc mạc, chân thành và đậm đà bản sắc của người dân.
Phụ nữ – nhân tố giữ gìn và lan tỏa bản sắc văn hóa
Điều đáng quý là cùng với thu nhập cải thiện, nhận thức của phụ nữ nông thôn, miền núi cũng thay đổi rõ rệt. Họ không chỉ biết làm du lịch mà còn chủ động học hỏi, trang bị kỹ năng sống, kiến thức pháp luật, công nghệ, ngoại ngữ – những điều tưởng xa xôi, nay đã trở thành hành trang cho tương lai.
Câu chuyện của chị Phùng Thị Tuyền – người phụ nữ Tày ở Thái Nguyên – là một minh chứng. Từ công việc làm nương quen thuộc, chị dám thử sức mở “Cà phê Nàng Bân” – không chỉ là quán cà phê mà là không gian tái hiện văn hóa bản địa. Ở đó, du khách thưởng thức đồ uống giữa sắc màu thổ cẩm, tiếng đàn tính ngân nga, và nụ cười thân thiện của người phụ nữ vùng cao.
Những bước chuyển ấy không chỉ đến từ nỗ lực cá nhân, mà còn từ chính sách hỗ trợ thiết thực của Nhà nước. Chương trình Phát triển du lịch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021–2025 (Quyết định 922/QĐ-TTg ngày 2/8/2022) đã mang lại cơ hội thay đổi cho hàng nghìn phụ nữ nông thôn, dân tộc thiểu số.
Tại Lâm Đồng, 70% chủ cơ sở du lịch nông thôn đã được đào tạo, 80% lao động được bồi dưỡng, trong đó 50% là phụ nữ. Ở Đà Nẵng, chương trình phát triển du lịch nông thôn gắn với sản phẩm OCOP, homestay giúp nhiều chị em có việc làm ổn định, giảm nghèo bền vững.
Để du lịch cộng đồng phát triển bền vững
Dẫu nhiều tín hiệu lạc quan, du lịch cộng đồng vẫn đối diện không ít thách thức: thiếu vốn đầu tư, kỹ năng quản lý, kỹ năng quảng bá sản phẩm và bảo vệ môi trường. Để mô hình này thực sự trở thành sinh kế lâu dài, cần sự chung tay của chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng xã hội.
Những lớp đào tạo kỹ năng du lịch, marketing số, ngoại ngữ; nguồn vốn ưu đãi cho phụ nữ khởi nghiệp; cùng cơ chế bảo tồn văn hóa, cảnh quan… là những “mắt xích” không thể thiếu. Khi phụ nữ được tiếp cận tri thức và cơ hội, họ sẽ là cầu nối đưa bản sắc quê hương vươn xa, làm giàu cho chính mình và cộng đồng.
Đằng sau mỗi mô hình du lịch cộng đồng là câu chuyện của những người phụ nữ âm thầm gìn giữ lửa văn hóa. Họ đón khách bằng nụ cười, kể chuyện bằng tiếng nói chân thành, nấu món ăn bằng cả tấm lòng, và giữ lại hồn cốt buôn làng bằng niềm tự hào giản dị.
Nhờ họ, những giá trị tưởng như chỉ còn trong ký ức đã hồi sinh giữa đời sống hiện đại – trở thành sức hút đặc biệt của du lịch Việt Nam hôm nay. Và cũng từ họ, ta thấy rõ hơn sức mạnh của người phụ nữ: dẻo dai, nhân hậu, kiên cường – vừa làm kinh tế, vừa giữ văn hóa, vừa gieo hy vọng trên chính mảnh đất quê hương.
Theo: Pháp Luật Việt Nam
