Va chạm giao thông ở Việt Nam trong mắt người nước ngoài không chỉ là chuyện đường phố mà còn phản ánh cả văn hóa ứng xử. Từ cách người dân vây quanh hiện trường đến sự linh hoạt trong xử lý, tất cả tạo nên một “bản sắc giao thông” rất riêng của người Việt.
Va chạm giao thông ở Việt Nam khiến người nước ngoài bất ngờ
Mười năm sống tại Việt Nam, Harey Carry – một người Anh – đã quen với cảnh người đi đường dừng lại, xúm quanh mỗi khi xảy ra tai nạn. Lần đầu anh chứng kiến là ở Đà Nẵng, khi một chiếc xe buýt mất lái lao xuống mương. Điều khiến anh ngạc nhiên không phải vụ việc mà là phản ứng của người Việt: có người quay phim, có người chạy đến cứu giúp, tất cả phối hợp rất tự nhiên và không hoảng loạn.
Ở Anh, mọi việc được xử lý theo quy trình nghiêm ngặt, có cảnh sát và bảo hiểm vào cuộc. Nhưng ở Việt Nam, người dân lại xem việc dừng lại quan sát, giúp đỡ là điều bình thường – thậm chí mang tính cộng đồng sâu sắc.
Văn hóa ứng xử đặc biệt trong va chạm giao thông ở Việt Nam
Sống ở TP HCM, Carry nhận thấy tài xế Grab hay bất kỳ người đi đường nào cũng sẵn sàng chậm lại để xem một vụ va chạm. Anh cho rằng điều này không chỉ do tò mò; mà còn là phản xạ “tự nhiên” của người Việt – muốn biết có ai bị thương, có cần giúp đỡ hay không.
Theo Báo cáo An toàn giao thông 2024 của World Bank; hiện tượng “đám đông tò mò” có thể khiến cứu hộ chậm 20-30; nhưng cũng giúp hơn 70% nạn nhân được hỗ trợ kịp thời. Carry từng là một trong số đó: bị taxi tông ngã xe máy giữa đêm; anh được hàng chục người dân chạy ra đỡ dậy; hỏi thăm rồi dìu vào lề đường.
Một lời xin lỗi làm dịu va chạm giao thông ở Việt Nam
Carry kể; khi mới học lái xe ở Hà Nội; anh vô tình va nhẹ vào xe máy của một người đàn ông lớn tuổi. Cả hai đều không bị thương, xe cũng không hỏng, nhưng người đàn ông tỏ ra giận dữ. Chỉ đến khi anh nói “Cháu xin lỗi” bằng tiếng Việt, không khí lập tức thay đổi.
Theo anh, ở Việt Nam, một lời xin lỗi chân thành có thể hóa giải xung đột. Nhiều cuộc tranh cãi chỉ vì ai đó im lặng, không chịu nhận lỗi. Tinh thần “nhường nhịn” và “biết điều” dường như là cốt lõi trong văn hóa giao thông Việt; điều mà ở phương Tây ít thấy.
Khác biệt về bảo hiểm trong va chạm giao thông ở Việt Nam
Warren Bisset, một người Anh khác sống tại Thủ Đức; cũng từng va chạm nhẹ với taxi và nghĩ sẽ phải làm việc với bảo hiểm, cảnh sát. Nhưng thực tế lại khác: tài xế chỉ yêu cầu anh đền tiền sửa xe, xong ai về nhà nấy. “Không ai nói đến bảo hiểm, không ai ghi biên bản – tất cả kết thúc nhanh chóng và nhẹ nhàng”, Warren kể.
Anh thừa nhận, cách giải quyết này tiết kiệm thời gian, dù đôi khi cũng tiềm ẩn rủi ro. Nhưng chính sự linh hoạt và “tình người” trong mỗi vụ việc; khiến anh cảm thấy gần gũi với người Việt hơn.
Va chạm giao thông ở Việt Nam phản ánh nét văn hóa đặc trưng
Warren cho rằng, “đám đông tò mò” đôi khi gây tắc nghẽn hoặc làm căng thẳng thêm tình huống. Nhưng nhìn ở góc độ khác, đó lại là biểu hiện của tinh thần cộng đồng và lòng trắc ẩn. Còn Carry thì thấy, dù giao thông hỗn loạn; người Việt lại lái xe chậm và cẩn trọng hơn nhiều quốc gia khác.
Ở Anh, người lái tin rằng “bạn tông tôi là lỗi của bạn”, còn ở Việt Nam; ai cũng chủ động tránh để không xảy ra xung đột. “Ban đầu tôi sợ đường sá Việt Nam”, Carry nói. “Nhưng giờ tôi thấy; giao thông ở đây chính là một nét văn hóa – nơi sự linh hoạt và nhân ái luôn song hành trên từng con đường”.
Theo: VnExpress
