Vaccine ung thư phổi LungVax – loại vaccine đầu tiên trên thế giới dùng công nghệ mRNA để phòng ngừa ung thư phổi – sẽ chính thức bước vào thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1 vào mùa hè năm 2026, dự kiến kéo dài 4 năm.
- Miễn phí sách giáo khoa bảo đảm công bằng giáo dục
- Cô gái nguy kịch sau khi thoát khỏi khu Tam Thái Tử ở Campuchia
- Không nên ăn quả hồng nếu bạn mắc những bệnh này
Ngày 21/11/2025, các nhà nghiên cứu từ Đại học Oxford, University College London và Viện Francis Crick (Anh) công bố kế hoạch thử nghiệm vaccine ung thư phổi LungVax trên người khỏe mạnh và bệnh nhân có nguy cơ cao. Đây là bước tiến mang tính lịch sử trong lĩnh vực phòng chống ung thư.
Vaccine ung thư phổi LungVax hoạt động như thế nào?
LungVax sử dụng công nghệ mRNA tương tự vaccine Oxford/AstraZeneca chống Covid-19. Vaccine đưa vào cơ thể “bản hướng dẫn di truyền” giúp hệ miễn dịch nhận diện hơn 30 loại protein đặc trưng (neoantigen) chỉ xuất hiện trên tế bào phổi bất thường do đột biến DNA. Khi phát hiện các tế bào này, hệ miễn dịch sẽ tiêu diệt ngay từ giai đoạn tiền ung thư, ngăn không cho chúng phát triển thành khối u thực sự.
Khác với vaccine điều trị ung thư (therapeutic vaccine) chỉ dùng cho người đã mắc bệnh, LungVax là vaccine phòng ngừa (preventive vaccine), hướng tới việc bảo vệ trước khi bệnh xuất hiện.
Đối tượng và kế hoạch thử nghiệm vaccine ung thư phổi
Giai đoạn 1 sẽ tuyển khoảng 100–150 tình nguyện viên tại Anh, bao gồm:
- Người từ 55–80 tuổi, hiện đang hoặc từng hút thuốc lá, thuộc chương trình tầm soát phổi của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS).
- Bệnh nhân đã chữa khỏi ung thư phổi giai đoạn sớm nhưng có nguy cơ tái phát cao.
- Mục tiêu chính của giai đoạn này là xác định liều lượng tối ưu, đánh giá độ an toàn và theo dõi tác dụng phụ. Nếu giai đoạn 1 thành công, các giai đoạn 2 và 3 sẽ mở rộng quy mô lên hàng nghìn người để đánh giá hiệu quả thực tế.
Tiềm năng thay đổi cuộc chiến chống ung thư phổi
Ung thư phổi hiện là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do ung thư tại Anh và nhiều quốc gia, chiếm khoảng 21% tổng số ca tử vong vì ung thư mỗi năm. Tỷ lệ sống sót sau 10 năm chỉ khoảng 10% do bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn muộn.
Các nhà khoa học kỳ vọng nếu LungVax chứng minh được hiệu quả, trong tương lai gần sẽ xuất hiện thêm nhiều loại vaccine phòng ngừa dành riêng cho những người có nguy cơ cao với các bệnh ung thư phổ biến khác như ung thư đại trực tràng, tụy hay vú. Công nghệ mRNA đã chứng minh độ an toàn và khả năng kích hoạt miễn dịch mạnh mẽ qua đại dịch Covid-19, vì vậy các chuyên gia rất lạc quan về triển vọng của hướng nghiên cứu này.
Dự án LungVax được tài trợ bởi Cancer Research UK, NHS England và các tổ chức nghiên cứu hàng đầu. Dù vẫn còn nhiều năm thử nghiệm phía trước, thông tin về vaccine ung thư phổi LungVax đã mang lại hy vọng lớn cho hàng triệu người đang sống chung với nguy cơ mắc căn bệnh nguy hiểm này.
Hiện tại, cách tốt nhất để giảm nguy cơ ung thư phổi vẫn là bỏ thuốc lá, hạn chế tiếp xúc khói thuốc thụ động và tham gia tầm soát định kỳ nếu thuộc nhóm nguy cơ cao. Vaccine ung thư phổi LungVax, khi thành công, sẽ là công cụ phòng ngừa đột phá tiếp theo trong danh sách các biện pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Theo: VnExpress
