Không gian mạng trở thành vùng chủ quyền mới, đặt ra yêu cầu Việt Nam phải tăng cường tự chủ công nghệ, nâng cao năng lực phòng vệ và hiện đại hóa quốc phòng – an ninh.
Không gian mạng là vùng chủ quyền mới trong tư duy tự chủ chiến lược
Thiếu tướng Trần Đức Thuận, Phó chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, cho rằng dự thảo Văn kiện Đại hội 14 đã mở rộng mạnh mẽ tư duy bảo vệ Tổ quốc khi chính thức nhìn nhận không gian mạng như một vùng chủ quyền mới bên cạnh đất liền, biển, trời và vũ trụ.
Theo ông, hai điểm mang tính bước ngoặt gồm: nâng tầm “tự chủ chiến lược” và bổ sung nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và xung đột phi truyền thống gia tăng, Việt Nam cần phát triển các năng lực cốt lõi để tránh phụ thuộc, đặc biệt trong lĩnh vực an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo và công nghệ vũ trụ.
Việc đưa nội dung bảo vệ chủ quyền số vào văn kiện là bước phát triển quan trọng, phù hợp xu thế chiến tranh công nghệ cao, nơi tấn công mạng, thao túng dữ liệu hay chiến tranh nhận thức có thể đe dọa trực tiếp đến ổn định chính trị – xã hội.
Ưu tiên công nghệ răn đe
Để bảo đảm tự chủ chiến lược quốc phòng, Thiếu tướng Thuận cho rằng Việt Nam cần tập trung vào bốn nhóm công nghệ trọng tâm.
Trước hết là lĩnh vực tên lửa, phòng không – không quân, bao gồm cảm biến, dẫn đường, chỉ thị mục tiêu chính xác cao nhằm tạo sức răn đe trực tiếp. Tiếp theo là năng lực tác chiến mạng và phòng vệ mạng cấp quốc gia, gồm hệ thống mô phỏng tấn công – phòng thủ, công nghệ phân tích mã độc và bảo vệ hạ tầng số trọng yếu.
Cùng với đó, Quân đội và Công an cần làm chủ công nghệ vật liệu mới, UAV trinh sát – tấn công – cảm tử, phương tiện không người lái trên biển, vốn là xu hướng của chiến tranh hiện đại với chi phí thấp nhưng hiệu quả cao. Ngoài ra, công nghệ lưỡng dụng như vi mạch, bán dẫn, AI, định vị – dẫn đường phải được ưu tiên phát triển để tạo hệ sinh thái công nghiệp quốc phòng – kinh tế bền vững.
Tổ chức lực lượng và thế trận quốc phòng toàn dân
Để thích ứng tác chiến đa miền, lực lượng Quân đội và Công an cần tinh gọn đi đôi với tự động hóa, số hóa và tổ chức linh hoạt dựa trên dữ liệu lớn và AI.
Thiếu tướng Thuận nhấn mạnh phải hình thành lực lượng chuyên trách cho tác chiến mạng, tác chiến điện tử, tác chiến vũ trụ ở mức phù hợp, đồng thời phát triển lực lượng phòng vệ phi truyền thống trong các tình huống thiên tai, sinh học hoặc môi trường.
Ông cũng đề xuất hoàn thiện khung pháp lý về phòng thủ dân sự và an ninh phi truyền thống, xây dựng trung tâm điều hành liên thông từ Trung ương đến địa phương, tích hợp bản đồ số, dữ liệu dân cư, tài nguyên và hệ thống cảnh báo thảm họa.
Thế trận quốc phòng toàn dân chỉ mạnh khi người dân có kiến thức về phòng vệ mạng, an toàn sinh học và phòng chống thiên tai; doanh nghiệp tuân thủ yêu cầu bảo vệ chuỗi cung ứng và hạ tầng trọng yếu.
Trong giai đoạn 2026–2030, bảo vệ chủ quyền số và an ninh dữ liệu quốc gia phải trở thành nhiệm vụ chiến lược. Cùng đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ và hiện đại hóa mô hình phòng thủ khu vực, Việt Nam cần đặt khoa học – công nghệ ở vị trí trung tâm để xây dựng nền quốc phòng hiện đại, có khả năng ứng phó mọi nguy cơ an ninh truyền thống và phi truyền thống.
Theo: VnExpress
