Bộ Y tế đề xuất lộ trình tăng mức đóng BHYT lên 6% vào năm 2032 nhằm giảm gánh nặng ngân sách, mở rộng quyền lợi và tiến tới miễn viện phí cho toàn dân theo từng giai đoạn.
Tăng mức đóng BHYT và nhu cầu sửa luật
Bộ Y tế cho biết việc tăng mức đóng BHYT là yêu cầu tất yếu khi nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng tăng cao, trong khi mức đóng hiện hành chưa đáp ứng khả năng chi trả. Mức đóng BHYT hiện là 4,5% lương cơ sở, song theo bà Trần Thị Trang – Vụ trưởng Bảo hiểm Y tế – việc mở rộng quyền lợi và hướng đến miễn viện phí đòi hỏi phải sửa đổi Luật BHYT và tái cơ cấu mức đóng.
Thống kê năm 2024 ghi nhận 183,6 triệu lượt khám chữa bệnh, tăng gần 10 triệu lượt so với 2023. Khoảng 40 triệu người khám BHYT thường xuyên, trung bình 4,5 lần/năm. Chi phí khám chữa bệnh BHYT toàn quốc đạt gần 140.000 tỷ đồng, tăng 15%. Bên cạnh đó, người dân vẫn phải tự chi trả hơn 40% chi phí điều trị, cho thấy gánh nặng tài chính còn lớn và y tế cơ sở chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu chăm sóc ban đầu.
Tăng mức đóng BHYT trong lộ trình miễn viện phí
Lộ trình miễn viện phí toàn dân được Bộ Y tế xây dựng theo ba giai đoạn, kèm theo mức tăng đóng BHYT cụ thể.
Giai đoạn 2026–2027, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần. Nhóm cận nghèo, người từ 75 tuổi trở lên hưởng trợ cấp xã hội sẽ được thanh toán 100% chi phí trong phạm vi quyền lợi BHYT từ năm 2026. Từ năm 2027, mức đóng BHYT được đề xuất tăng lên 5,1%.
Giai đoạn 2028–2030, mục tiêu đặt ra là giảm tỷ lệ chi trả từ tiền túi của người bệnh xuống dưới 30%, triển khai thí điểm sàng lọc 2–3 bệnh có chi phí hiệu quả. Mức đóng BHYT tăng lên 5,4% từ năm 2030. Đây cũng là giai đoạn thí điểm BHYT bổ sung nhằm đa dạng hóa các gói quyền lợi.
Giai đoạn sau 2030, đề án hướng đến bao phủ BHYT toàn dân và mở rộng sàng lọc 3–5 bệnh có chi phí hiệu quả. Viện phí cơ bản sẽ được miễn cho toàn dân theo lộ trình phù hợp với nguồn lực. Mức đóng BHYT dự kiến tăng lên 6% từ năm 2032, đồng thời hoàn thiện hệ thống y tế cơ sở và thanh toán BHYT thông minh.
Đây là lần đầu tiên Bộ Y tế công bố cụ thể mức tăng đóng BHYT gắn với đề án miễn viện phí toàn dân.
Giải pháp tài chính đi kèm
Ngoài việc tăng mức đóng BHYT, Bộ Y tế đề xuất triển khai BHYT bổ sung và tăng cường liên kết với bảo hiểm sức khỏe thương mại, đảm bảo không chi trùng các khoản y tế. Một số nguồn tài chính mới cũng được nghiên cứu, như trích từ thuế các sản phẩm gây hại cho sức khỏe.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Nguyễn Mạnh Hà nhấn mạnh rằng dù tỷ lệ bao phủ BHYT cao, Việt Nam vẫn đối mặt nguy cơ nghèo hóa do bệnh tật, đặc biệt ở nhóm mắc bệnh mạn tính hoặc hiểm nghèo. Tỷ lệ chi trả tiền túi cao cho thấy tính cấp thiết của lộ trình miễn viện phí.
Theo ông Hà, miễn viện phí toàn dân là giải pháp kinh tế – xã hội quan trọng, giúp tăng công bằng tiếp cận y tế, bảo vệ nhóm yếu thế và giảm nguy cơ người dân bỏ điều trị do chi phí quá lớn.
Theo: VnExpress
