Chính sách giáo dục 2026 bước ngoặt toàn diện

Chính sách giáo dục 2026 đánh dấu nhiều thay đổi lớn về lương giáo viên, sách giáo khoa, học phí, nghỉ hưu và hệ thống văn bằng, tác động trực tiếp tới hàng triệu người.

Từ ngày 1/1/2026, hàng loạt chính sách giáo dục quan trọng chính thức có hiệu lực, được thể chế hóa trong Luật Nhà giáo, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục và các nghị quyết đặc thù của Quốc hội. Những điều chỉnh này không chỉ liên quan đến quyền lợi của giáo viên, học sinh, sinh viên mà còn tác động lâu dài tới cấu trúc và chất lượng của hệ thống giáo dục quốc dân.

Lương nhà giáo cao nhất hệ thống từ 2026

Một trong những điểm đột phá của chính sách giáo dục 2026 là việc luật hóa nguyên tắc xếp lương nhà giáo cao nhất trong hệ thống thang bảng lương hành chính – sự nghiệp. Quy định này được ghi nhận trong Luật Nhà giáo, có hiệu lực từ đầu năm 2026.

Việc nâng vị thế tiền lương của giáo viên lần đầu tiên được đưa vào luật, thay vì chỉ dừng ở định hướng hay nghị quyết, được kỳ vọng sẽ tạo động lực lâu dài cho đội ngũ nhà giáo. Chính phủ sẽ ban hành các nghị định hướng dẫn cụ thể về bảng lương, hệ số lương và các chế độ đi kèm, bảo đảm tính thống nhất và khả thi trong triển khai.

Song song với đó, phụ cấp ưu đãi nghề cũng được điều chỉnh mạnh. Giáo viên mầm non, phổ thông công lập được hưởng phụ cấp tối thiểu 70%, nhân viên trường học hưởng tối thiểu 30%. Đặc biệt, giáo viên công tác tại vùng đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo được hưởng mức ưu đãi lên tới 100%.

Thay đổi căn bản sách giáo khoa và học phí

Một nội dung được xã hội đặc biệt quan tâm trong chính sách giáo dục 2026 là việc thống nhất một bộ sách giáo khoa sử dụng trên toàn quốc từ năm học 2026-2027. Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo được giao thẩm quyền quyết định bộ SGK này, với mục tiêu bảo đảm mặt bằng chất lượng dạy và học giữa các vùng miền.

Theo lộ trình đến năm 2030, Nhà nước sẽ hoàn thành việc cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh, góp phần giảm gánh nặng chi phí giáo dục cho các gia đình.

Cũng từ năm 2026, sinh viên sẽ được miễn học phí và giáo trình môn Giáo dục quốc phòng và an ninh theo lộ trình. Trước đây, mức thu cho môn học này dao động từ 3 đến 8 triệu đồng tùy cơ sở đào tạo. Việc miễn học phí được kỳ vọng giúp giảm đáng kể áp lực tài chính cho sinh viên và phụ huynh.

Điều chỉnh nghỉ hưu, văn bằng và nhân lực

Luật Nhà giáo mang đến nhiều thay đổi về chế độ nghỉ hưu. Giáo viên mầm non được nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm so với tuổi nghỉ hưu chung mà không bị trừ tỷ lệ lương hưu nếu đủ thời gian đóng bảo hiểm xã hội. Ngược lại, giáo viên có trình độ tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư được kéo dài thời gian công tác thêm 5, 7 hoặc 10 năm, tập trung vào hoạt động chuyên môn.

Một điểm mới khác là cơ chế dạy liên trường, liên cấp lần đầu được luật hóa, cho phép điều phối giáo viên giữa các cơ sở giáo dục nhằm khắc phục tình trạng thừa – thiếu giáo viên cục bộ.

Đáng chú ý, từ 1/1/2026, bằng tốt nghiệp THCS chính thức bị bãi bỏ. Học sinh hoàn thành chương trình THCS sẽ được hiệu trưởng xác nhận trong học bạ. Hệ thống văn bằng quốc gia theo đó được tinh gọn, chỉ còn các văn bằng từ THPT trở lên.

Nhìn tổng thể, chính sách giáo dục 2026 cho thấy nỗ lực tạo đột phá về thể chế, tài chính và nhân lực, hướng tới một nền giáo dục công bằng, bền vững và lấy người học, người dạy làm trung tâm.

Theo: Dân Trí