Hàng xóm không ký giáp ranh khiến nhiều hồ sơ cấp sổ đỏ bị đình trệ. Pháp luật quy định thế nào để người dân vẫn được cấp giấy chứng nhận?
Trong quá trình làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), việc xác nhận ranh giới với các thửa đất liền kề là bước quan trọng. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp hồ sơ bị ách tắc chỉ vì hàng xóm không chịu ký giáp ranh. Vậy trong tình huống này, người sử dụng đất cần làm gì để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình?
Hàng xóm không ký giáp ranh không đồng nghĩa không được cấp sổ đỏ
Theo Luật sư Lê Văn Kiên, Trưởng Văn phòng Luật sư Ánh Sáng Công Lý (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), việc hàng xóm không ký giáp ranh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, phổ biến nhất là mâu thuẫn cá nhân hoặc tâm lý e ngại trách nhiệm pháp lý. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp không ký giáp ranh đều bị xem là tranh chấp đất đai.
Pháp luật hiện hành đã có quy định rõ ràng nhằm tránh tình trạng người dân bị “làm khó” khi thực hiện quyền hợp pháp của mình. Cụ thể, khoản 2 Điều 19 Nghị định 101/2024/NĐ-CP nêu rõ: cơ quan tiếp nhận hồ sơ không được từ chối việc cấp sổ đỏ chỉ vì lý do hàng xóm không ký giáp ranh, nếu không có tranh chấp đất đai hợp pháp.
Trong trường hợp này, Văn phòng đăng ký đất đai sẽ căn cứ vào hồ sơ pháp lý về nguồn gốc đất, quá trình sử dụng ổn định, phù hợp quy hoạch và thực tế không có đơn tranh chấp để xem xét, giải quyết theo đúng quy định.
Cơ quan nhà nước vẫn phải tiếp nhận hồ sơ
Thực tế cho thấy, nhiều người dân dù đủ điều kiện nhưng vẫn bị chậm hoặc bị “ngâm” hồ sơ do lý do không có chữ ký giáp ranh. Khi gặp tình huống này, người sử dụng đất có quyền yêu cầu cơ quan tiếp nhận trả lời bằng văn bản, nêu rõ căn cứ pháp lý của việc chậm giải quyết.
Theo Điều 11 và khoản 3 Điều 12 Thông tư 25/2014/TT-BTNMT, ranh giới thửa đất được xác định thông qua việc đo đạc thực tế, lập bản mô tả ranh giới, mốc giới và lưu trong hồ sơ địa chính để quản lý, kể cả khi chưa được cấp sổ đỏ.
Trong trường hợp đo vẽ mà người sử dụng đất liền kề không hợp tác hoặc vắng mặt, cơ quan chuyên môn sẽ thực hiện niêm yết công khai trong thời hạn 15 ngày tại trụ sở UBND cấp xã. Sau thời hạn này, nếu không có khiếu nại hoặc đơn tranh chấp hợp pháp, ranh giới thửa đất vẫn được ghi nhận theo quy định.
Cần xử lý theo trình tự pháp luật
Trường hợp hàng xóm không ký giáp ranh vì cho rằng có tranh chấp đất đai, thủ tục cấp sổ đỏ sẽ tạm dừng cho đến khi tranh chấp được giải quyết. Khi đó, người sử dụng đất cần thực hiện đúng trình tự pháp luật.
Người dân có thể tự hòa giải, nhờ hòa giải viên cơ sở hoặc gửi đơn đề nghị UBND xã, phường, thị trấn nơi có đất tổ chức hòa giải. Nếu hòa giải thành, tranh chấp chấm dứt và thủ tục cấp sổ đỏ tiếp tục được thực hiện.
Trường hợp hòa giải không thành, người có quyền lợi liên quan có thể khởi kiện ra Tòa án hoặc đề nghị UBND cấp có thẩm quyền giải quyết theo quy định. Sau khi có quyết định giải quyết tranh chấp có hiệu lực pháp luật, việc cấp Giấy chứng nhận sẽ được thực hiện căn cứ vào kết quả đó.
Theo: Vietnamnet
