Những chú Lộc Mã độc bản từ làng gốm Thanh Hà đang trở thành hiện tượng tại Đà Nẵng khi lượng đơn hàng vượt quá khả năng sản xuất của xưởng.
- Khát vọng về quê ngoại ăn Tết của phụ nữ Việt Nam hiện đại
- Mật ong trong cà phê người dùng cần lưu ý điều gì
- Cận cảnh gốc bưởi trăm năm giá 400 triệu đồng tại làng nghề Mễ Sở
Vẻ ngoài độc đáo của Lộc Mã
Thị trường quà tặng Tết tại Đà Nẵng năm nay chứng kiến sự lên ngôi của một dòng sản phẩm thủ công đặc biệt mang tên Lộc Mã. Tại xưởng gốm của nghệ nhân trẻ Nguyễn Viết Lâm, những chú ngựa với ngoại hình mập mạp, tròn trịa đang trở thành tâm điểm của sự chú ý. Đây là kết quả của việc ứng dụng kỹ thuật men gốm cổ có tuổi đời hơn nửa thiên kỷ từ làng nghề Thanh Hà vào các sản phẩm đương đại.
Khác với quan niệm truyền thống về hình ảnh ngựa phải gầy gò, gân guốc để thể hiện sự nhanh nhẹn, Lộc Mã lại mang một diện mạo hoàn toàn tương phản. Anh Lâm lý giải rằng hình dáng tròn trịa này đại diện cho sự thịnh vượng và an khang mà bất cứ gia đình nào cũng mong muốn trong năm mới. Cách tiếp cận mới mẻ này đã giúp sản phẩm thoát khỏi lối mòn của các loại linh vật sản xuất hàng loạt trên thị trường.
Dù chưa chính thức hoàn thiện hết các công đoạn cuối cùng, gần 200 sản phẩm trong kế hoạch sản xuất phục vụ Tết đã được khách hàng đặt mua hết. Sự khan hiếm của các sản phẩm độc bản cùng với giá trị văn hóa đi kèm đã tạo nên một cơn sốt nhỏ trong giới chơi gốm. Anh Lâm và các cộng sự hiện đang phải làm việc liên tục để đáp ứng tiến độ bàn giao cho những người đã đặt trước.
Thử thách từ kỹ thuật nung Lộc Mã
Để tạo ra một sản phẩm đạt chuẩn, người nghệ nhân phải dành ra khoảng 60 giờ làm việc tỉ mỉ qua nhiều công đoạn khác nhau. Quy trình từ tạo phôi, nung sơ cho đến tráng men và nung đại mạch đòi hỏi sự kiên nhẫn và kỹ năng điêu luyện. Mỗi chú ngựa là một cá thể độc lập, mang theo dấu ấn bàn tay của người thợ thay vì được đúc khuôn công nghiệp.
Yếu tố quyết định sự thành bại của Lộc Mã nằm ở công đoạn nung trong lò với nhiệt độ đạt mức 1.250 đến 1.500 độ C. Ở ngưỡng nhiệt này, các thành phần trong men gốm mới nóng chảy và kết tinh để tạo ra độ bóng và chiều sâu cho bề mặt sản phẩm. Tuy nhiên, rủi ro đi kèm là rất lớn khi nhiệt độ quá cao dễ dẫn đến tình trạng biến dạng hoặc nứt vỡ, biến sản phẩm thành phế phẩm ngay lập tức.
Nguyễn Viết Lâm cho biết sự phức tạp trong quy trình chế tác chính là rào cản khiến dòng gốm men này từng bị gián đoạn trong quá khứ. Việc phối trộn các nguyên liệu tự nhiên như vôi, tro và đá theo tỉ lệ chuẩn xác đòi hỏi kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm. Bản thân anh đã phải trải qua một hành trình dài 5 năm học hỏi tại nhiều làng nghề khác nhau để nắm vững công thức này.
Từ làng nghề đến thị trường quốc tế
Quyết định không vào đại học sau khi tốt nghiệp năm 2015 của anh Lâm để đi theo nghề gốm là một sự lựa chọn gây bất ngờ. Anh dành trọn tâm huyết cho việc phục hồi dòng men cổ từng một thời vang danh của làng gốm Thanh Hà. Đối với người nghệ nhân trẻ này, đất sét không chỉ là nguyên liệu sản xuất mà còn là sợi dây kết nối với di sản của tổ tiên.
Hiện tại, xưởng gốm duy trì quy trình sản xuất nghiêm ngặt với số lượng giới hạn để đảm bảo chất lượng cao nhất cho từng sản phẩm. Mỗi tháng, chỉ có khoảng 200 sản phẩm được ra lò sau khi đã trải qua các khâu kiểm soát nhiệt độ chặt chẽ. Sự cầu kỳ trong chế tác đã giúp sản phẩm không chỉ có giá trị sử dụng mà còn mang giá trị sưu tầm cao.
Sự thành công của Lộc Mã không chỉ bó hẹp trong không gian của một làng nghề tại Đà Nẵng hay thị trường nội địa. Những lô hàng đầu tiên đã bắt đầu xuất hiện tại các thị trường quốc tế lớn như Pháp và Mỹ. Điều này mở ra triển vọng mới cho việc xuất khẩu văn hóa thông qua các sản phẩm thủ công mỹ nghệ tinh xảo, khẳng định vị thế của gốm Việt trên trường quốc tế.
Theo: Báo Dân trí
