Khát vọng về quê ngoại ăn Tết của phụ nữ Việt Nam hiện đại

Tết không chỉ là đoàn viên mà còn là sự giằng co giữa bổn phận nhà nội và niềm mong mỏi được trở về mái nhà xưa của những người phụ nữ hiện đại.

Tết nhà ngoại và áp lực từ những khuôn mẫu truyền thống cũ

Tại Việt Nam, câu chuyện đón Tết ở đâu vẫn luôn là một đề tài gây tranh luận gay gắt trong mỗi gia đình. Một cuộc khảo sát gần đây trên VnExpress với 1.500 độc giả cho thấy chỉ có 12% muốn giữ nguyên lề thói cũ “mùng 1 Tết cha, mùng 2 Tết mẹ”, trong khi phần lớn ủng hộ sự linh hoạt. Điều này cho thấy sự thay đổi sâu sắc trong tư duy của xã hội hiện đại, khi phụ nữ bắt đầu lên tiếng về quyền được đón năm mới cùng cha mẹ đẻ của mình thay vì bị bó buộc bởi định kiến.
Thực tế, nhiều người vợ cảm thấy kiệt sức khi phải gồng gánh trách nhiệm làm dâu hoàn hảo suốt nhiều năm trời. Trường hợp của chị Thu Hà là một ví dụ điển hình, khi suốt 17 năm qua, Tết đối với chị là những cuộc vật lộn trong gian bếp với mâm cao cỗ đầy để phục vụ nhà nội. Dù mệt mỏi hay khi đang mang thai, chị vẫn phải hoàn thành mọi nghi lễ cúng kiếng, mua bán mà không có sự lựa chọn nào khác.
Sự ngột ngạt này đã biến mong muốn trở về quê ngoại trở thành một phương thức để “chữa lành” tâm hồn sau những ngày dài lao động cực nhọc. Về nhà ngoại không phải để trốn tránh việc nhà, mà là để được cởi bỏ “tấm áo giáp” trách nhiệm, trở về làm người con gái bé bỏng của cha mẹ. Những khoảnh khắc đơn sơ như ăn món cá kho của mẹ hay ngắm cây mía tím bên bàn thờ cha chính là liều thuốc tinh thần vô giá.

Tết nhà ngoại là mong muốn tìm lại sự công bằng trong gia đình

Động cơ thứ hai thúc đẩy làn sóng này chính là sự phản kháng trước thái độ bất bình đẳng từ phía gia đình chồng. Nhiều người phụ nữ cảm thấy bị tổn thương khi sự hy sinh của mình bị xem là đương nhiên, trong khi mong muốn về thăm bố mẹ đẻ lại bị soi xét. Chuyên gia tâm lý nhận định đây là tàn dư của tư duy phong kiến khi coi con dâu là sở hữu của nhà nội và việc cho về ngoại là một sự “ban ơn”.
Minh chứng cho sự bất công này là câu chuyện của chị Thu Phương, người đã chờ đợi lời hứa “5 năm về ngoại một lần” của chồng nhưng chỉ nhận lại sự lảng tránh. Dù đã dành phần lớn kỳ nghỉ để chăm lo cho nhà nội, nhưng chỉ một chút thời gian dành cho bố mẹ đẻ cũng bị coi là “cái gai” trong mắt gia đình chồng. Sự thiếu cảm thông này khiến lòng tự trọng của người phụ nữ bị tổn thương sâu sắc.
Trong xã hội ngày nay, phụ nữ có đóng góp kinh tế và vị thế xã hội tương đương với nam giới. Do đó, yêu cầu được thực hành chữ Hiếu một cách công bằng với cả hai bên nội ngoại là một nhu cầu chính đáng. Việc chuyển mình trong nhận thức này cho thấy phụ nữ hiện đại đang định nghĩa lại vị thế của mình trong các mối quan hệ gia đình.

Nỗi lo thời gian và giá trị của sự sum vầy trọn vẹn

Động lực mạnh mẽ nhất khiến đường về quê ngoại trở nên khắc khoải chính là sự hữu hạn của thời gian. Như trường hợp của chị Như Quỳnh, sau khi mẹ bị ngã chấn thương, chị nhận ra Tết là dịp hiếm hoi để sum vầy khi cha mẹ còn minh mẫn. Nỗi sợ không kịp báo hiếu đã thôi thúc chị quyết liệt thỏa thuận với chồng để có được những mùa Tết linh hoạt hơn cho cả hai bên.
Nhiều người chồng cũng đã bắt đầu thay đổi cái nhìn khi đối diện với thực tế sức khỏe của cha mẹ vợ. Chồng chị Quỳnh cuối cùng đã gật đầu đồng ý vì hiểu rằng đạo hiếu quan trọng nhất là ở cái tâm chăm sóc khi cha mẹ còn sống. Sự thấu hiểu này không chỉ làm giảm bớt xung đột gia đình mà còn giúp cho ý nghĩa của ngày Tết trở nên nhân văn hơn.
Tuy nhiên, không phải ai cũng may mắn có được cơ hội thay đổi kịp lúc như chị Quỳnh. Câu chuyện của chị Thu Trà về cái Tết cuối cùng bên người cha già yếu là một nốt trầm đầy day dứt cho những ai còn đang do dự. Khi cha mẹ đã không còn, đường về nhà ngoại ngày Tết sẽ chỉ còn là những hoài niệm xa xôi và đầy tiếc nuối

Theo: VnExpress